182 § 58. De geldleening met Palmer en C° te Caloütta. 



en ijver", gelijk hijzelf aan Van de Graaff schreef 1 ). „Ik resolveerde 

 derhalve' 1 , berichtte hij over zijne ontdekking van het financieel tekort, „om 

 mij met den heer Goldman te vereenigen , om alle botsingen en onaangenaam- 

 heden te trachten te voorkomen" 2 ). 



Nochtans die botsingen en onaangenaamheden bleven niet uit , zelfs niet 

 met Van de Graaff 3 ): „ drijver" trouwens tegen „drijver ". En zoo berichtte 

 Wappers Melis n kleine drie maanden later, namelijk dd. 18 October 1824, aan 

 den Landvoogd zelf , en blijkbaar met het oog op Van de Graaff en Goldman , 

 die „altoos nog al ressources uitvindt", oordeelde De Kook 4 ), dat hij getracht 

 had tusschen de verschillende meeningen over den geldelijken staat van 

 pessimisten en optimisten — „met het volle vertrouwen van Uwe Excellentie 

 vereerd" — door te zeilen, doch dat de laatsten den waren staat van zaken 

 hadden verbloemd: „in de hoop ieder jaar, dat die bijzondere providentie voor 

 Java, die zoo veel gedaan heeft, daar men zoo lang op gesteund heeft, het 

 een of ander groot geluk zou doen opdoemen, waarmede alles zou kunnen 

 hersteld worden. Door dergelijke illusiën" , luidde de voor den Landvoogd 

 verpletterende conclusie, „heeft men Uwe Excellentie trapsgewijze en lang- 

 zamerhand van eene kwade en verkeerde positie tot eene ergere, en eindelijk 

 voor eenen verschrikkelijken afgrond gebragt" 5 ). Was het wonder, dat Mr. 

 Van de Graaff dezen heer toch . eigenlijk een onaangenaam mensch in 

 den Haarlemmerhout vond , en ze van elkander „niet met de beste gezindheid" 

 scheidden? 6 ) 

 § 58. Zoo vond de Landvoogd bij de terugkomst uit de Molukken zijne regee- 



ring ten einde raad. Met Holland, dat men al van 1823 te vergeefs om 

 geldelijke hulp gevraagd had, en dat slechts antwoordde met dringende verzoeken 

 om remises , viel , luidde de beschuldiging , niets uit te halen ; men moest 

 het geld elders zoeken en men meende het te vinden bij het bankiershuis 

 Palmer & C°. te Calcutta "). Een deel van Java werd er voor in pand 

 gegeven ; dit waren dezelfde bestuurders , die ach en wee riepen , omdat wat 

 koffie aan de Nederlandsche Handelmaatschappij was verzekerd ! Onverklaarbaar 

 vond het dan ook begrijpelijkerwijze Elout, dat men, „de menigvuldige han- 

 delingen op Java met vreemden gesloten, en met zulke groote winsten voor 

 hen gesloten", geheel voorbijziende, „tegen eene nationale inrigting" zoo 

 bitterlijk te velde trok 8 ). Engelhard oordeelde de rente ad 7 pCt. bovendien 



>) B. bl. 218. 



2 ) B. bl. 217—218. 



8 ) B. bl. 247. 



4 ) B. bl. 220. 



6 ) Bijdr. E. bl. 121, 128, 129. 

 0) B. bl. 247. 



7) B. bl. 244 noot 2 en bl. 264. 



8 ) Bijdr. E. bl. 81. 



