184 § 58. Minister Elout miskent de verdiensten der Muntherziening. 



zijnde hoofddirecteur Goldman schreven den 7 en December 1824, met voor- 

 kennis van den Gouv.-Gen. , doch buiten weten van de Commissie, aan Palmer & C° 

 te Calcutta ter uitvoering van de vermelde resolutie van 3 December. Behalve 

 het voorstel tot het verstrekken in leen van 15 millioen ropijen , waarvan 5 

 millioen in nieuw gemunte Javasche ropijen ten spoedigste zou geleverd moeten 

 worden, hield de missive in, dat het gewicht dezer ropijen zou zijn 199 en het 

 gehalte aan zilver 166 Engelsche greinen, gelijk staaande met 269^\%V en 

 224iiA| ( na der 224ff) azen l ). 



Van welke zijde ook beschouwd, was het de meest jammerlijke vergis- 

 sing, die begaan kon worden. Terwijl er groote verdeeldheid in meeningen 

 heerschte over het meest doelmatige gehalte , weken de heeren Wappers Melis 

 en Goldman hier af van hun eigen grondbeginsel, dat 24 stuivers Neder- 

 landsch de waarde moesten vertegenwoordigen van de Javasche ropij. Noch 

 die verdeeldheid zou iets ter zake hebben gedaan, waar men op goede 

 gronden het juiste cijfer van 240 azen gehalte had kunnen aantoonen , terwijl 

 nu slechts de ropij zou inhouden 22±f- Nederlandsche en 28 y 2 / T Indische stui- 

 vers ; noch die vergissing had eenige gevolgen behoeven te hebben , waar nog 

 gelegenheid bestond om aan Calcutta een verbeterd cijfer op te geven. Maar 

 het Ministerie en de bevooroordeelde tegenstanders van de Indische regeering 

 sloegen er op hunne wijze munt uit. Toonde niet al dat geharrewar, dat men 

 eigenlijk niet wist , wat men wilde ; dat men eigenlijk ook niet op de hoogte , 

 niet vast in de leer was ? En die wilden nu gaan verbeteren , nog wel misbruik . 

 makende van eene macht , die der Indische regeering heelemaal niet toekwam ! 

 „De Gouverneur-Generaal in Rade regelt alle zaken betrekkelijk het geldstelsel 

 en de aanmaking en uitgifte van klinkende of papieren munt" , stelde art. 19 

 van het Regeerings-Reglement. Hoe omvattend dit ook schijnt, het Opper- 

 bestuur deelde eene berisping uit, over de wijziging van het muntstelsel 2 ). 

 Met Boüsquet begrijp ik deze opvatting niet 3 ), maar er moet toch grond 

 voor geweest zijn, daar dd. 30 November 1824 de meerderheid der leden van 

 de Indische regeering zelve aan de bevoegdheid ten deze twijfelde 4 ), en er 

 eene nieuwe zitting voor noodig was , die drie dagen later plaats vond , in 

 welke eerst de twijfel werd weggenomen 5 ). — Het komt mij voor, dat het 

 rechtgeaard streven der Indische regeering met betrekking tot de herziening- 

 van het muntstelsel door het Opperbestuur miskend is geworden en wel , niet 

 enkel uit vooroordeel , doch ook omdat evenzeer minister Elout niet vast 



') Dat de breuken verschillend worden opgegeven, blijkt nader uit bet rapport in Bijdr. E. 

 bl. 64. De cijfers in den tekst ontleen ik aan de in B. bl. 243 noot 1 vermelde nota-De Vogel. 

 2 ) Art. 3 van het K. B. dd. 26 Juni 1825. Louw dl. II bl. 79. 

 ») B. N° 180. 



4 ) Louw dl. II bl. 41 ; Bijdr. E. bl. 62. 

 s ) Louw dl. II bl. 43—45; Bijdr. E. bl. 63. 



