§ 59. De Bataviasche Courant onder G. G. Van der Capellen. 187 



lieden voor eenige andere in Europa zoude behoeven te wijkeu, indien het 

 haar niet somwijlen ontbrak aan die stoute ondernemendheid , welke vooral 

 onze mededingers in Indië kenmerkt, en hen zoo dikwerf in staat stelt om 

 onze landgenooten de loef af te winnen." En hierop volgt eene breede 



noot over de journalistiek in Britsch-Indië '). 



Ik vermoed , dat bij het weinig opgewekt openbaar en handelsleven in onze 

 bezittingen , geen ondernemer zich aan de uitgave van een blad durfde wagen, 

 terwijl aan de officieele Bataviasche Courant betrekkelijk veel zorg werd besteed 

 en daartegen moeilijk viel mede te dingen , naar althans vermeend werd. 



Men moet erkennen , dat , het eenzijdig standpunt in aanmerking genomen , 

 de Bataviasche Courant hare taak vrijzinnig opnam. Zelfs officieele verslagen 

 over mislukte expeditiën enz. werden met prijzenswaardige waarheidsliefde 

 bekend gemaakt, al zeide men natuurlijk ook niet alles 2 ); al maakte men 

 ook, gelijk Baud het uitdrukte, bonne mine a mauvais jeu 3 ); al vond ook 

 Engelhard gegronde reden tot aanmerkingen 4 ) ; al waarschuwt ook een 

 officier uit den Java-oorlog van 1825 — '30, terecht, dat men zeer verkeerd zou 

 doen om vele der officieele rapporten en mededeelingen in de courant „tot 

 richtsnoer te nemen bij het tot stand brengen eener ware en onpartijdige ge- 

 schiedenis" 5 ). Men ging bovendien soms slechts tot de openbaarmaking over, 

 omdat de Engelsche publicisten toch zouden schetteren H ); en het waren inder- 

 daad niet weinig de vreemde critici , die , gelijk de heer Van der Capellen 

 zelf naar Holland eenigszins verschoonend berichtte , er de Regeering toe 

 brachten , om de Bataviasche Courant zoo ruim mogelijk van berichten te 

 voorzien '). Vandaar ook, dat men zelfs niet schroomde zeer hatelijke tegen 

 onze Regeering gerichte Engelsche dagblad- artikelen over te nemen, gelijk 

 geschiedde in de courant van 27 Maart 1819 , en waarin men scheldend ons 

 den moord van Amboina van 1624 in herinnering bracht, eene gebeurtenis, 

 die de Engelsche publicisten tot den huidigen dag geesteloos -genoeg zijn 

 altoos door maar te memoreeren 8 ) ; het zou het Britsche volk ten goede komen, 



') Cybele bl. 36. 



2 ) Verg. Palemhanrj bl. 518; ov. 188. 



3 ) Palembang bl. 649; ov. 319. 



4 ) Zie bl. 161 en 171 hiervóór. 



5 ) Zie „De expeditie naar Kertosono in October 1825" in het Indisch Militair Tijdschrift , 

 jaargang 22 (1891), bl. 210. 



°) Verg. Malakka — Riouw bl. 7. 



7) Zie V. d. C.—E. brieven bl. 557 ; ov. 23. 



8 ) „The Dutch had been rigid monopolists , and Englishmen, in the East especially, had no 

 cause to love the nation, which had been guilty of the massacre at Amboyna." Hügh Edward 

 Egerton: „Sir Stamford Raffles" (1900), bl. 33. -- „The massaore of Amboyna in 1624, with the 

 impaling of the English prisoners, stands on a par with the Black Hole tragedy in Bengal, but 

 it was perpetrated by one race of Europeans upon another". Demetrius Charles Bodlger: „The 

 life of Sir Stamford Raffles v (1897), bl. 293. — Dat de scheldende Eaffles bij gemis aan argu- 

 menten even onwaardig zich uitliet, deelde ik in de Palembangverh. mede: bl. 402; ov. 72. 



