196 § 63. Van de Graaff's houding onder Du Bus. 



dachten, vonden toch ook sommige zaken ergerlijk, als b. v. dat men op 

 zoo'n verlaten plaats als destijds Makasser was, behalve de daar gevestigde 

 zendeling, nog zoowaar een predikant kreeg: een f13000 's j aars op de 

 Makassaarsche begrooting voor den eeredienst dacht althans 'n Tobias toch ook 

 „wat sterk" *). Niettemin moest er eerst op de komst van Du Bus gewacht 

 worden , om aan deze zotternij een einde te zien gemaakt. 



De kleinzielige schoolmeesterachtigheid stond echter den nieuwen landvoogd 

 leelijk. Hij deed precies o. a. wat alle kleine bureaucraten doen : hij keek zuinig 

 tegen landsdienaars , die de ontevredenheid van den gemeenschappelijken chef 

 hadden opgewekt , ofschoon hij daarmede niets te maken had gehad. Zoo hield hij 

 zich effen, toen de afgetreden Gouv.-Gen. hem nog in den omtrek der reede 

 van Batavia, met ietwat lachwekkende bombarie een bezoek kwam bren- 

 gen 2 ); zoo keek hij heel boos tegen het raadslid D'Ozu, en werd er geschok- 

 schouderd tegen diens collega Van de Graaff , nog voordat behoorlijk kennis 

 was gemaakt 3 )! 



Had Van de Graaff meer virtuositeit gehad, een, in de goede beteekenis 

 van het woord , meer buigzaam talent ; was hij niet behebt geweest met het 

 onzalige denkbeeld, dat alleen hij en zijne denkgenooten eerlijk, braaf, ter 

 goeder trouw, deugdzaam waren , dan zoude de partij nog wel te redden zijn 

 geweest; maar al hetgeen hij als waarschuwingen had moeten opnemen, 

 schenen voor hem zoovele prikkels om onwrikbaar op zijn standpunt te blijven 

 staan. Met den besten wil kon hij , zijns inziens , niet medewerken aan hetgeen 

 de nieuwe Landvoogd verrichtte of hij zou „God, den Koning en het Vader- 

 land moeten verloochenen en den Commissaris-Generaal zelf verraden moeten 

 hebben"! 4 ) Men betaalt zichzelf aldus met groote woorden, dat is met 

 valsche munt. 



Hoe is het haast mogelijk, dat iemand, die reeds een jaar te voren, toen 

 nog heelemaal niet aan een commissaris-generaal of aan een Du -Bus gedacht 

 werd, met zoovele woorden voorspelde, dat hij „zal moeten succomberen" , ja 

 dat zijn diepe val, staat er, is voorbereid 5 ) , en wiens belang geenszins met 

 dezen val zich gebaat acht ; — hoe is het mogelijk , dat zulk een scherp- 

 ziend man zich onder gewijzigde omstandigheden niet beter wist in acht te 

 nemen ? De waarheid was , dat hij zich in den toestand , door Du Bus in het 

 leven geroepen, zonder ergernis niet kon schikken. Het was ook onder den 

 Nooit volprezene zoo geheel anders geweest ; en hij , hij , Van de Graaff wist 

 het eigenlijk alleen; als de nieuwe landvoogd wat wilde weten, moest hij wel 



i) B. bl. 236. 



3 ) V. d. G.—E. br. bl. 581—593. 



3 ) B. N° 190 bl. 291. 



4 ) B. N" 191 bl. 297. 



5 ) B. bl. 245, 248. 



