204 § 65. Voorwaardelijke terug-roeping van Van de G-raaef en D'Ozy. 



Nog echter was dat woord der verwijdering niet uitgesproken; want men 

 scheidde tot zekere mate vriendelijk en Van de G-raaff eindigde het om- 

 standig, lezenswaardig bericht naar Holland over zijn wedervaren, met de 

 mededeeling: „Ik gedraag mij zoo voorzigtig als ik kan en heb daarbij steeds 

 het belang van vrouw en kinderen voor oogen. Weest dus gerust daarover, 

 dat ik door eigen schuld mijnen val niet zal berokkenen" 1 ). 



Het was echter op dien 19 en Augustus 1826 te laat. 

 § "5. Commissaris-Generaal Du Bus zwierf op de baren voor zijne bestem- 



ming naar Batavia, toen het Opperbestuur kennis kreeg van de plaats gehad 

 hebbende weigering der Indische regeering tot afstand van al de koffie aan 

 Rotterdams Welvaren. Had Van de Graaff geoordeeld, „dat het geen voor- 

 deel voor de natie is , wanneer haar vorst in handelsspeculatiën deel neemt , en 

 nog minder wanneer dezelve aan het hoofd van eene handelmaatschappij 

 staat, welke uit haren aard tot monopolie overhelt" 2 ), de Koning van zijne 

 zijde was verbolgen over het mislukken van die eerste poging, om de Handel- 

 maatschappij te gerieven ; zóó verbolgen , dat hij zijn minister Elout de vraag 

 stelde of de tegenstanders Van de Graaff en D'Ozn niet onmiddellijk moesten 

 teruggeroepen worden ; van den heer Van der Capellen behoefde niet verder 

 gesproken te worden , daar die toch reeds op reis was. 



De Minister deelde volkomen 's Vorsten meening over het verkeerde 

 van het optreden der raadsleden; daarbij kwam al het ongunstige, dat reeds 

 over Van de Graaff verbreid was. Nochtans had hij tegen het opzienbarende 

 van eene terugroeping. Hij meende ze dus den Koning te moeten ontraden , zich 

 vleiende, dat de nieuwe Landvoogd de afgedwaalde schapen wel weer tot de 

 orde zou weten te roepen , in welk geval de Indische regeering niet de diensten 

 van twee ervaringrijke en bekwame landsdienaren zou behoeven te derven. 



Het resultaat der overweging was niettemin voor Van de Graaff's positie 

 noodlottig. Immers dd. 18 Februari 1826 schreef de Minister den Commissaris 

 aan , dat de beide Raadsleden naar Holland zouden opgezonden worden , echter 

 met het voorbehoud, dat deze opzending niet zoude plaats vinden, indien 

 de heeren toonden van ernstig m et de nie uwe regeering srichting te willen 

 sameniverken. 



Het is mij niet bekend , wanneer de Landvoogd dit belangrijk schrijven 

 ontving. Stellende de reizen destijds op 4 a 5 maanden, zoo zou de missive 

 in Juni of Juli ontvangen kunnen zijn , en de Comm. Gen. dan daarop het 

 oog hebben gehad , toen hij den Raad met gestrenge maatregelen bedreigde. Ik 

 vermoed echter, dat eerst daarna de ministerieele depêche is ontvangen. 



Hoe ook, de Commissaris liet nog eene maand over het incident van 29 Juli 



') B. bl. 295. 

 2 ) B. bl. 269. 



