§ 68. A. R. Falck aan Van de Graaff's nagedachtenis. 209 



juistheid dei" inzichten van den „edelen Hoogen vriend" als heiligschennis 

 geschuwd. 



Het is tot dusver niet bekend , wat de afgetreden landvoogd bij den val § 68. 

 en het jammerlijk uiteinde van zijn trouwen en kundigen dienaar, den man met 

 wien hij zoo vaak overluid placht te denken , heeft gevoeld. Zeker zou de voor- 

 malige Onderkoning van Nederlandsch-Indië zich niet in warmer en hartelijker 

 bewoordingen kunnen uitgedrukt hebben , dan een ander hoog staand man aan 

 Van de Graaff's nagedachtenis wijdde. Herinneren wij ons , dat toen Van de 

 Graaff bij het herstel onzer zelfstandigheid het plan opvatte in Indië fortuin 

 te maken, zijn vriend J. T. Fabius in den arm werd genomen, om den 

 invloedrijken man dier dagen, A. R. Falck, er over te polsen 1 ). Het was nu 

 tien jaren later en het einde van Van de Graaff's laatste brief, die uit Batavia 

 aan zwager Verschuir werd geschreven, was het verzoek Fabius gedachtig 

 te willen zijn 2 ). Ook over Falck waren deze tien jaren heengegaan, niet 

 zonder ergernis en leed over den gang van zaken, al had hij zich daaruit 

 beter weten te redden en zou hij ten einde toe een in aanzien zijnd staatsman 

 blijven. Nu zat hij reeds sinds eenige jaren als ambassadeur te Londen , de 

 Koning hem als ministerieel raadsman moede zijnde, en schreef hij dd. 18 

 Maart 1827 aan Fabius deze waardige woorden over Van de Graaff's heen- 

 gaan, droevig en veelbeteekenend 3 ): 



„Amicissime! Hoewel ik op grond van eigene ondervinding geen bijzonder 

 effect verwachten kan van condoleantiën , mag. ik echter niet nalaten u te 

 zeggen, hoe dikwijls dezer dagen, ja hoe gestadig mijne gedachten bij u 

 geweest zijn. Uwe innige vereering voor Van de G-raaff, de veeljarige vriend- 

 schap, die u aan hem verbond, zijn mij te wel bekend geweest, dan dat ik 

 den harden schok niet zoude hebben kunnen berekenen en den diepen indruk , 

 welken deze treurige gebeurtenis moet hebben ten gevolge gehad. Er loopt 

 oneindig veel zamen om ze treffend te maken in de oogen van hen, die niet 

 onmiddelijk betrokken zijn. Zoo prijsselijke zelfopoffering ten behoeve der 

 zijnen ; zoo onvermoeide diensten ten behoeve van het Vaderland ; gedeeltelijke 

 miskenning; zijn, naar ik veronderstellen mag, vertrouwend uitzigt op het 

 naderende tijdstip der regtvaardiging , en dan deze plotselinge ontknooping? 

 Het is bij zulke catastrophen , dat men toevlugt nemen moet tot het: Ik 

 wensch Gode te zwijgen! Vaarwel, mijn vriend!" 



J) Zie hiervóór bl. 14 § 3. 

 2 ) B. bl. N° 191 bl. 299. 

 ») Verg. B. bl. 191 noot 3. 



Einde van het Eerste Deel. 



