

HOOFDSTUK IV. 



Brieven van Mr. J. Bousquet, secretaris van den Raad van Financiën, in 1817: ! )| 



Waardeering van Van de Oraaff. Moeilijkheden met de boekhouding en het 

 begrootingswerk. De Raad van Financiën. Gomm.-Gen. Elout's overdreven aan- 

 drang tot spoed. Langzaamheid der Regeering zelve. Oneerlijkheden. Weduwen- 

 fonds. Tolpoorten en Pengloepoethandel in de Vorstenlanden. Muntinghe. 



N°. 8. Batavia, 3 Mei 1817. Gij zit daar waarlijk op dat Kampong 

 Malaijoe , Heer en Vriend , als Fredekik de 2 e op Sans-Souci ; ik wil juist niet 

 zeggen , dat ik u vrij van alle zorgen beschouw , maar het zoude ook de naam 

 van 's mans buitenplaats, niet zijn, die het onderscheid zoude uitmaken; want 

 schoon hij mogelijk wat meer tractement dan 750 's maands verdiende , zal hij 

 ook het hoofd wel eens gekrabt hebben om te weten , hoe hij het suum cuique 

 zoude geven; maar ik wil slechts de vergelijking maken tusschen de vrucht- 

 baarheid en de heerlijke voortbrengselen, die u beiden, alzoo van het vulgus 

 afgescheiden , kenschetsen , en waarin men niet weet , wat men het meest , van 

 de quantiteit of de qualiteit, moet admireeren. 



Ik durf uw boodschapper niet zoo lang ophouden , als mij noodig zoude 

 zijn om het stuk geheel door te lezen; maar morgen ochtend zal ik gebruik 

 maken van eene visite, die gij ontvangen zult, om u nog een woordje daarover 

 te schrijven. Ik hoop intusschen niet, dat gij het meent, wanneer gij u zelven 

 onder de dupes telt. Goede Heer ! als dat waar was , dan mogten wij , arme zielen 

 van de Nassau 2 ), wel allen weer een plaatsje in dezelve voor de terugreis 



gaan huren , tenzij het waar mogt zijn , dat Hans maar uw knecht wacht , 



en dit quos ego zoude mij alweer verder brengen, dan ik voornemens was. 



N°. 9. Batavia, 19 Junij 1817. Het spijt me, dat het mij teruggezonden 

 stuk zoo weinig aan uw oogmerk heeft beantwoord , of eene zoo geheel andere 

 uitwerking heeft gehad, dan gij er u van voorgesteld hadt. • 



Dan ik bid U, laat den moed niet zinken. „C'est sur vous seul ici que 

 nos yeux sont ouverts" ; zoo gij met vechten uitscheidt, gooijen wij allen de 

 wapenen neder. En waarom de zaak opgeven? Daar wordt toch dagelijks 

 eenige grond op den vijand gewonnen. Denk toch, bid ik u, somtijds aan het 

 Medgezellen-woord 3 ): Wijsheid is niet genoeg, maar kracht, daar komt hot op 



') Zie over Bousquet § 26 — 33. De twee eerste brieven zijn geschreven toen Van de Graaff 

 zich noch bevond in zijn woning op Kampong Melayoe; de anderen, terwijl hij op reis over 

 Java was met Commissarissen-Generaal. 



2 ) Zie § 4. 



3 ) Deze uitdrukking en de spatieering van het volgende kracht wijzen er op, dat de vrij- 

 metselarij aan het woord is. 





