N° 14. Van G. F. Meijlan dd. 14 October 1818. 41 



brood heeft, echter dan alleen, wanneer zijne rijstvelden slagen. Is dit genoeg, 

 dan behoefde men naar geen ander middel om te zien. Maar dan ook zie ik 

 geene reden om niet in alles tot het oude terug te keeren , de contingenten 

 en verpligte leverantiën wederom in te voeren. 



Moet in tegendeel het tegenwoordig ingevoerd stelsel werken om eene 

 soort van welvaart onder den inlander te verspreiden, door hem te doen 

 genieten de billijke vruchten van zijn arbeid, en alzoo hem bekwaam te maken 

 tot het opbrengen van regelmatige belastingen , dan vind ik het eene hardheid 

 en eene ongerijmdheid om de ongelukkige boschvolkeren daarvan uit te sluiten. 



Green mensch prate mij in het hoofd , dat deze menschen af keerig zijn 

 van de nieuwe inrigting. Zij mogen indolent wezen, dit geef ik toe; dan, 

 daar zij toch werken moeten, zijn zij zoo dom niet om hun eigenbelang over 

 het hoofd te zien ; integendeel gevoelen zij maar al te zeer de onderscheiding , 

 zoo geestig door La Fontaine bijgebragt , wanneer hij in zijn fabel van den 

 visscher zegt: Un Tiens vaut mieux que deux Tu l'auras : L'un est sur ; Vautre 

 ne Vest pas 1 ). Van daar den tegenzin, welken zij doen blijken; zij hebben 

 liever rijstvelden dan groote beloften. 



Ik herhaal dus , dat , naar mijn gevoelen , het alleen hapert aan de uit- 

 voering; en deze is met de middelen, thans aan handen, onmogelijk. Het is 

 niet te vergen, dat een enkele boschganger, in eene uitgestrektheid van meer 

 dan vijftig palen , zich steeds overal bevinden zal , en dat hij , zelfs met den 

 besten wil en de zuiverste inzigten, den geregelden voortgang van het werk 

 en de tijdige en behoorlijke betaling surveilleeren kan. Dit geeft verwarring 

 en daaruit spruit de moedeloosheid van den inlander voort. 



Vraagt men echter, welke andere middelen van uitvoering kunnen bij de 

 hand genomen worden: 



Dan staat de schrijver stil 



En weet niet wat hij zeggen wil. 



Een afzonderlijk etablissement, uitgebreid genoeg en voldoende betaald, 

 zou te kostbaar wezen om daaraan te denken. Dit is het eene uiterste. Het 

 blandongsysteem te herstellen, is het andere. 



Van u heb ik geleerd , dat men de inlanders moet behandelen als kinderen , 

 die men tegen wil en dank naar school zendt om te leeren lezen en schrijven , 

 en dit begrip is zóó juist, dat het bijna overal tot regel dienen kan, niet omdat 

 ze inderdaad kinderen zijn , maar omdat wij hun vertrouwen sedert lang verloren 

 hebben. Begrijp ik het doel van het tegenwoordig ingevoerd stelsel wel, dan 

 moet het strekken om den handelsgeest en den geest van onderneming bij den 

 inlander op te wekken, en om de winsten, welke de handel natuurlijk 



!) In de fabel: „Le petit Poisson et Ie Pêcheur", 5 6 boek, 3 e fab. (deel I bl. 132 der uitgave 

 van Pierre Jannet van 1858). 



