72 N os 42 en 43. Van G. F. Meijlan dd. 28 Juli en 10 Augustus 1819. 



meestal onaangenaam en een last te meer, die het zoo veel verdiend vertrou- 

 wen van het Gouvernement op u laden moet , welken ik dus eerder zal trachten 

 te verligt en dan te verzwaren. 



Batavia kan naauwelijks terugkomen van de ontsteltenis , welke de tijding 

 wegens het vergaan van de Admiraal Ev erts en heeft te weeg gebragt. Te 

 bejammeren is dit ongeluk , 't welk te grie vender wordt door het verlies van 

 eene rijke lading '). 



N° 42. Batavia, 28 Juli 1819. Op mijn eigen gevoel afgaande, kan ik mij 

 levendig voorstellen de onaangename sensatie , welke de ongelukkige keer van 

 zaken te Palembang bij onzen waardigen Gouverneur-Generaal en de ambtenaren, 

 die hem getrouw aankleven , moet hebben verwekt. Inderdaad is het meer dan 

 te beklagen, dat de ontwikkeling der welvaart dezer kolonie door zulke 

 slagen wordt geschokt, te meer om de moeijelijkheid , welke er naar mijn 

 inzien zal bestaan , om de zaak te redresseeren , voornamelijk in de gevolgen , 

 en ontmoedigend zou dezelve zijn zonder de gegronde verwachting en het 

 vertrouwen, die ieder weldenkende stelt in de maatregelen, welke de wijsheid 

 van eenen Baron Van der Capellen zal aan de hand doen. In de particuliere 

 berigten wordt over het algemeen M(unïinghe) ongunstig beoordeeld 2 ). 



N° 43. Batavia, 10 Augustus 1819. De landen van Jessen en Marohand :! ) 

 heb ik gezien, en op beide met veel genoegen een halven dag doorgebragt. 

 Op het etablissement van den eerste ben ik daarenboven gelukkig genoeg geweest 

 het zoo te treffen, dat ik heb kunnen bijwonen de eerste proef, welke genomen 

 is met de machinerie , door den heer Jessen uit Engeland ontboden , welke 

 zelfs boven de verwachting . voldeed. — Is de qualiteit der suiker , welke door 

 middel van deze machine vervaardigd wordt, even goed als die, welke op de 

 Chinesche molens wordt toebereid , dan is het een schat zoo iets te bezitten , 

 en ik geloof, dat het Gouvernement het uitbrengen van meerdere door eene 

 premie zou behooren aan te moedigen , omdat dit misschien Java in staat zou 

 stellen , om althans in prijs tegen alle andere suiker overal te markten. Bijzonder 

 heeft mij bevallen de aanleg van het fornuis , door hetwelk , in eenen zeer 

 korten tijd, een zoo hooge graad van hitte wordt aangebragt, met geen 

 ander voedsel of brandstof dan het uitgeperst suikerriet, zoo dat suikermolens 

 aan te leggen zijn op plaatsen , waar geen hout te vinden is , iets waaraan men 



!) Zie § 37. 



3 ) Zie Palembang bl. 522; ov. 192. 



3 ) In Bantam. Zie de „Geschiedenis der Tjikandie-landen" door J. Faes (1895). Van de Graaff 

 heeft dd. 9 November 1820 over deze lauden een rapport uitgebracht, en daarin meldiug gemaakt 

 van de invoering der in den brief van Meijlan vermelde kostbare machines; zie bl. 17 van 

 Faes' boekje. 



