N° 48. Van G. F. Meijlan dd. 21 September 1819. 77 



hij wil M, geholpen wordt, en ik geloof, dat ik u verzoeken mag, deze zaak 

 niet uit het oog te verliezen om der wille van het Gouvernement zelf. Bij 

 art. 16 van de conditiën voor de pacht van de amfioen te Batavia is bepaald 

 het volgende : „De pachter zal een derde genieten van de voordeelen op 

 den verkoop van amfioen op de Bazaars , waarvan particulieren eigenaars zijn , 

 of die door dezelven zijn bezeten ; hij zal derhalve verpligt zijn door zich zelf 

 of door zijne onderpachters of bedienden de perceptie in deszelfs geheel te doen , 

 en gehouden wezen, onder overlegging van eene behoorlijke rekening, telkens 

 om de drie maanden bij den Ontvanger-Generaal de tweederde gedeelten der 

 winsten te storten om vervolgens aan de daartoe geregtigden te worden uitgekeerd.' 11 

 Cranssen is de eenigste bazaareigenaar, zoo ik wel geïnformeerd ben, die 

 aan deze bepaling zich gestoord heeft. Alle de anderen zijn op den ouden voet 

 voortgegaan en hebben dus de tweederden gezakt. Om zijne gehoorzaamheid 

 te beloonen , laat men hem nu request op request presenteeren, en hij krijgt 

 noch antwoord, noch geld. 



N° 48. Batavia, 21 September 1819. Uit hetgeen gij mij in een vorigen 

 brief schreeft, kreeg ik aanleiding een onderzoek te doen, welke instructie er 

 bestond, ten aanzien der koffijcultuur in de Preanger-regentschappen. Niemand 

 wist mij te regt te helpen. 



Uwe vraag of de grootere afstand 2 ) , de bewerking der tuinen niet moeije- 

 'lijker zal maken, door het weelderig opschieten van het onkruid, durf ik 

 maar half te beantwoorden. Oppervlakkig echter komt het mij voor van 

 neen, om reden ik mij heb laten wijs maken, dat de koffijboom zelf het 

 voor hem schadelijke onkruid voortbrengt en dit dus uit den aard van den 

 grond niet voorkomt , of liever niet wordt gevonden op plaatsen , waar geen 

 koffij groeit. Hiernaar te oordeelen , zou ik denken: hoe meer koffijboomen, 

 hoe meer onkruid , en niet : hoe meerder plaats hoe meerder onkruid. Het 

 onkruid moge zich verder verspreiden ; dan daar het eene soort van klimop is , 

 komen de ranken alleen in aanmerking, en het getal der ranken niet ver- 

 meerderende , zoo kan ik mij niet voorstellen , dat de zuivering met veel meer 

 moeite zal gepaard gaan, indien de boomen op eene wijdere distantie geplant 

 worden. Het een en het ander echter vereischt nader onderzoek. 



') Cranssen was bij de opgetreden Nederlandsohe regeering niet gezien. Verg. Opvattingen: 

 bl. 354 (ov. 14) en noot 32. — Ten aanzien van quaestiën over den opium-verkoop , leze rnen o. a. 

 dl. II , hoof dstuk H van C. H. F. Riesz' „Particuliere Landerijen 1 '' (1883 — 1887), getiteld: „Bazaars 

 en Warongs met Amphioen- en Zout-verkoop-inkomsten". 



2 ) Tussehen de kofiieboomen. 



