N° 54. Van de Graafe aan de familie Verschuir dd. 16 Januari 1820. !>•'> 



doen naar de Moluksehe eilanden , die ik toch ook eenmaal moet inspecteeren. 

 Ik heb deze toestemming verkregen en zoo ik het dus met mijne zaken kan 

 schikken, ga ik voor 4 of 5 maanden van hier. Het schijnt bewezen te zijn, dat 

 de zeereizen zeer gunstig zijn voor soortgelijke ziekten, als waaraan ik laboreer. 



Eene bijkomende rede is, dat het Gouvernement er veel belang bij heeft 

 om de Moluccos naauwkeurig te leeren kennen en om te beslissen , welke partij 

 daarvan in het vervolg behoort te worden getrokken. Zoo mijne reis voorspoedig is, 

 ga ik de gouvernementen van Macassar en Malacca tevens inspecteeren, waar- 

 door ik dan in de gelegenheid zal zijn om geheel Indië te leeren kennen '). 



Misschien is het mijn lot om, wanneer ik in het leven blijf, bij het vertrek 

 van den Gouverneur-Generaal een gouvernement op de Moluccos of op een 

 der andere buiten-etablissementen te aanvaarden ; dit zoude wel met mijne 

 wenschen overeenkomen. 



Van den Koning wacht ik geen gunstbewijs. Het schijnt, dat het Necler- 

 landsche Gouvernement de Oost-Indische bezittingen beschouwt als eene tweede 

 Botany bay. Geen der civiele ambtenaren althans heeft nog immer een blijk 

 van aanmoediging ontvangen , en toch heeft de Koning reden om over de 

 resultaten tevreden te zijn; — of zoude men aan Z. M. willen beduiden, dat 

 Java een provincia pacata 2 ) is, daar men maar van plukken moet, wat er 

 van te halen is ? Hoe deerlijk zoude hij dan zijn belang miskennen , daar Java 

 alleen , wanneer het goed bestuurd wordt , zoo als thans , eene bron van inkomsten 

 oplevert, die jaarlijks grooter wordt en niet kan verdroogen, dan wanneer 

 men heillooze middelen te baat neemt. 



Er is nu voor de ambtenaren , die niet al het eergevoel willen afschudden , 

 geene mogelijkheid meer om rijk te worden. Wat moet dan hunne belooning 

 zijn , wanneer zij in het moederland vergeten worden ? Of moet een ieder , 

 die de linie passeert, even als de hond van Lapontaine doen :i )? Of denkt de 

 Koning, dat de wegen om rijk te worden gesloten zijn? Verre van daar! Dat 

 hij het eergevoel in de nieuw uitgekomen ambtenaren uitdoove en hij zal 

 spoedig zien , wat er het gevolg van zal zijn. Denk echter niet , dat ik dien 

 weg wil volgen. Ik ken denzelven beter dan iemand in Indië, want mijn 

 post doet mij in alle de oude en nieuwe schuilhoeken indringen , maar op zijn 

 veertigste jaar en met een been in het graf, zoude het toch eene dwaasheid 

 zijn om een proefstuk te beginnen, al ware het dan ook in de schurkerij. 



Mooijaart is tegenwoordig commissaris van Marine 4 ). Hij is met eene 



') Alzoo geheel het programma van Bodsqdet ; zie bl. 64. 

 ' 2 ) D. w. z. tot rust gebracht (dus onderworpen) gewest. 



3 ) Met de oneerlijken den pot deelen; verg. bl. 29. 



4 ) Mr. N. A. Mooijaart hiertoe benoemd, blijkens de Bataviasche Courant van 18 September 

 1819, in plaats van brutalen Overbeek, — zie bl. 49 N° 22 en bl. 51 N° 24 — die lid in den Raad 

 van Justitie te Soerabaja werd. 



