N° 54. Van de Graait aan de familie Verschuik dd. L6 Januari 1820. 95 



De expeditie tot herovering van Palembang is ongelukkig afgeloopen. 

 Men geeft daarvan de schuld aan den schout-bij-nacht Wolterbeek, die, 

 zonder iemand te consulteren, het plan had gemaakt om een commandeurs- 

 kruis te verdienen. De sultan van Palembang heeft de brutaliteit gehad om 

 zich niet op het gezigt van de schepen te willen overgeven, en dewijl de 

 schout-bij -nacht op dit onverwacht evenement niet gerekend had *), heeft hij 

 de attaque gestaakt en is teruggezeild. Er zal nu , zegt men , eene tweede 

 expeditie vertrekken ; ik hoop dat die beter moge reusseren. Het is echter 

 wel ongelukkig voor een Gouverneur-Generaal om opgescheept te zijn met 

 menschen , die tot alles te gebruiken zijn , behalve tot het vak , waarvoor zij 

 bestemd zijn 2 ). 



Het uitzenden van Fransche deserteurs naar een land , alwaar de rust van 

 eene geheele provincie dikwijls moet worden toevertrouwd aan een detachement 

 van 25 man 3 ), — ' de benoeming van een generaal, die zijne reputatie in 

 vroegere dagen in Indië, geheel verloren heeft, ik bedoel den heer H. 4 ), en 

 zoo vele andere soortgelijke maatregelen, moet een ieder, die het belang van 

 dit land kent, met wanhoop vervullen •"'). 



') Dat men er inderdaad iets anders verwacht had, blijkt uit Wolterbeek's eigen mede- 

 deelingen; zie Palembang bl. 597 en 611; ov. 267 en 281. 



2 ) Deze alinea is bereids afgedrukt in Palembang bl. 464; ov. 318. — Men zie echter § 14. 



3 ) Zie over Fransche deserteurs Palembang bl. 602—603; ov. 272—273. 



■*) Van de G-raaff zal dit wel geschreven hebben onder den indruk van de komst] van den 

 generaal Gotfried Jacob Holsman, die een kleine veertien dagen te voren, nl. dd. 4 Januari 

 1820 te Batavia was geland. Deze officier zag te Namen in 1771 het levenslicht en bracht 

 het van kanonnier tot luitenant-kolonel, toen hij in 1808 op Java kwam , waar hij in 1811 

 krijgsgevangen werd gemaakt, gelijk o. a. ook generaal Janssens en De Kock. De heeren 

 werden vervoerd naar Engeland, alwaar ze de stad Reading in Berkshire tot verblijfplaats 

 kregen. Hun lot aldaar was geenszins benijdenswaardig. „Niettemin", lezen we op bl. 134 van 

 Mijer's Baud, „heeft geen hunner (namelijk Nederlanders, want twee vreemdelingen , een Duitscher 

 eu een Belg , maakten hierop eene uitzondering) , het eere-parool , dat zij hadden moeten onder- 

 teekenen, verbroken en onderwierpen allen zich gelaten aan hunne gevangenschap." Die uitzon- 

 derende Belg, was Holsman. Hij schijnt toen weer in Franschen dienst te zijn gegaan, daar hij 

 eerst in Augustus 1814 daaruit werd ontslagen, na in 1813 en 1814 in Italië te hebben 

 gevochten. Met de restauratie, in een tijd, waar zooveel vergeten en vergeven moest worden, heeft 

 men den ducroteerder bij het leger in Nederland opgenomen, van waar hij in 1815 als luitenant- 

 kolonel den veldtocht tegen Frankrijk medemaakte. Den 26 en Januari 1819 werd hij kolonel, 

 zelfs met de bepaling, dat dit inging met 1 Januari 1815. Den l e " Juli 1819 zag hij zich 

 bevorderd tot generaal-majoor titulair en als zoodanig vertrok hij naar de kolonie, waar hij, 

 blijkens de Bataviasche Courant van 22 Januari 1820 benoemd werd tot „directeur en chef der 

 artillerie". In 1829 werd hij gepensionneerd. — Louw dl. I bl. 275 noot 4. — De Holsman's waren 

 familie van de Engelhard's, Baud's etc, ook al geene recommandatie in de oogen van Van de 

 G-raaff. — Waardoor echter Holsman tijdens zijn verblijf op Java, gedurende 1808 — 1811, reeds 

 zijne reputatie verloor, gelijk men uit den tekst zou opmaken, weet ik niet. 



5 ) Toen Yan de G-raaff dd. 15 Januari 1820 dit schreef, had zich juist de Gouverneur-Generaal 

 bij het Ministerie beklaagd over het uitzenden van „het schuim van vreemde legers". Zie 

 Louw dl. I bl. 157 en 169. — Ter wille eener studie over de Belgische revolutiedagen in 1830 , nam 

 ik inzage van militaire archiefstukken; daarin vond ik slag op slag melding gemaakt van 



