N° 54. Van de Graaff aan db familie Verschuir dd. 16 Januari 1820. 97 



en Chassè (de laatste een broeder van onzen generaal Chassé) , zijn mede 

 genoegzaam, althans bij den generaal Janssens bekend. *) 



Daar de Gouverneur-Generaal, even als andere menschen, sterfelijk is, 

 is de keuze van beproefde en goede raden van Indië van het hoogste belang, 

 dewijl een dezer raden ad interim het bestuur over de kolonie in handen 

 moet nemen tot de Koning den opvolger benoemt en uitzendt. Deze mogelijk- 

 heid van zoodanige catastrophe te veronderstellen en daarbij de zorgeloosheid 

 aan een anderen kant van het JSTederlandsche gouvernement beschouwende, 

 is genoeg, voor iemand, die, zoo als ik dit van mij mag zeggen, den stand 

 der zaken kent, om met killen schrik bevangen te worden daar, men moge 

 dit al of niet voor exageratie houden , drie maanden toereikende zijn om 

 de vruchten van drie jaren zwoegens te vernielen 2 ). In het algemeen beschouw 

 ik het als ten hoogsten schadelijk om een gouverneur-generaal te kiezen uit de 

 Indische ambtenaren. Ik acht het daarom, met allen die 's Lands belangen 

 lief hebben, eene wenschelijke zaak, dat altijd de gouverneur-generaal direct 

 uit Nederland wordt afgezonden en wel zoo vroegtijdig, dat hij ten minste 

 zes maanden vóór het vertrek van zijn predecesseur aankome. Van de talenten 

 en kundigheden van den gouverneur-generaal hangt alles af, maar ook 

 vooral van zijne moraliteit , en men kan in deze keuze niet voorzigtig genoeg 

 zijn , omdat het millioenen schats aan het Gouvernement doet winnen of ver- 

 liezen en de beschaving en zedelijkheid der ambtenaren bevordert of tien 

 jaren achteruit zet; want zoo het waar is, dat goede verstandige vorsten, tot 

 zekere jaren gekomen, de beste opvoeders zijn van de menschen, die hen 

 omringen , is dit zeker in den volsten zin waar van eenen gouverneur-generaal 

 in Indië , die omringd is door ambtenaren , die , geene beginselen hebbende , 

 door de omstandigheden gevormd worden. JEaempla sunt odiosa 3 ), anders 

 zoude ik dit thema op eene bondige wijze kunnen uitwerken. 



Ik weet bijna niet, of ik niet beter zoude doen met mijnen brief te ver- 

 scheuren, maar dan verloopt er wederom een geheele tijd voor ik u schrijf, 

 en ik wil een einde maken aan mijn verzuim. 



Wij hebben te Batavia, Samarang en Soerabaija een liefhebberijtooneel 4 ). 



!) Men zie over de raadsleden Müntinghe, Chassé, Van Braam en D'Ozy o. a. Baud bl. 102 

 vv. — Naar het raadslid Chassé is Gang Chassé te Batavia genoemd. Over het geslacht Chassé, 

 zie bl. 44 afl. Februari 1900 van het „Algemeen Nederlandsch Familieblad'' van A. A Vorsterman 

 van Oven. Averechtsche mededeelingen als over ons raadslid: „in 1826 vice-president van den 

 Hoogen Raad van Indië, waarnemend Gouverneur-Generaal tijdens het Engelsch bewind (het 

 Engelsch tusschenbestuur)", doen echter de vraag rijden of de data aldaar wel te vertrouwen zijn. 



2 ) Precies hetzelfde wat Meijlan aan Van de Graaff 'n half jaar te voren had geschreven. 

 Zie bl. 74 N° 45. 



') D. w. z. Voorbeelden zijn hatelijk, m. a. w. Ik noem liever geen voorbeelden. 



4 ) In het tijdschrift van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, 

 dl. XXVI (1881) komt een artikel voor van Mr. N. P. van den Berg over „Het tooneel te 



7 



