98 N° 54. Van de Graaff aan de familie Verschüir dd. 16 Januari 1820. 



Te Batavia zelfs zijn er twee. Denkt echter niet, dat ik zot genoeg ben daar- 

 aan een werkend deel te nemen. Het is erg genoeg pour mes péchés, dat ik 

 te Alkmaar 13 jaren onder de verdenking heb moeten liggen, dat ik voor 

 mijn genoegen speelde, terwijl ik althans zeker de laatste acht jaren mij zei ven 

 sacrifieerde om het tooneel in stand te houden. 



Ik ben in vele opzigten ongelukkig in de wereld geweest, door zoo dik- 

 wijls miskend te worden , daar ik het waarachtig niet verdiende ' ). De menschen 

 hebben dan ook geen stukje aan mijn arm hart geheel en ongekwetst kunnen 

 laten, zij hebben het onbarmhartig tot het laatste stukje verscheurd. En dit 

 moet toch wel waar zijn , wanneer bij een geweten , dat mij van geene enkele 

 misdaad beschuldigt, zoo geheel de liefde tot het leven is uitgebluscht , als 

 dit bij mij het geval is, en wanneer er geene plaats meer in het hart is 

 voor eene enkele vreugde, noch voor eene enkele blijde herinnering, die met 

 geene bitterheid vermengd is , zoo als ik helaas aan mij zelf ondervind. Ondertus- 

 schen is het onbegrijpelijk , hoe men aan alles gewoon wordt , zoo wel aan ziels- 

 als aan ligchaamslijden (de kiespijn uitgezonderd) en gij zoudt u een zeer ver- 

 keerd denkbeeld van mij vormen met te denken, dat ik zeer ongelukkig ben. 

 Veel heeft het mij gekost, maar mijn toestand wordt dagelijks dragelijker en 

 ik ben als een weggeworpen steen, waarop de brandende zonnestralen en 

 stortregens geen duurzamen indruk maken, evenmin als de liefelijkste morgenzon 

 en de verkwikkendste winden. 



Door de zorg van Bousquet hebben wij te Batavia een leesgezelschap, 

 waarin wij de nieuwste werken, die in Europa uitkomen, lezen. De goede 

 Gouverneur-Generaal, die alles goeds zoo gaarne bevordert, is ons medelid. 



Ik ga in deze week eenige dagen doorbrengen op Buitenzorg, niet uit 

 vrije keuze , maar op hooger order. Zoo ik anders gestemd kon zijn , zoude ik. 

 daar regt gelukkig leven; want in zijnen huiselijken kring is de Gouverneur- 

 Generaal de beste mensch op de wereld en om met hem te werken niemand', 

 gemakkelijker. Buitenzorg is thans een aardsch Paradijs , maar die verwenschte 

 regens en onweders alle dagen zijn onaangenaam. Het plan om de bureaux. 

 van het Gouvernement naar Buitenzorg over te brengen., is opgegeven. De 

 Gouverneur komt nu van tijd tot tijd op Batavia 2 ). Wat zouden de oude 

 gouverneur-generaals zeggen, als zij die huishouding zagen! Zij, die 'het 

 land in gevaar waanden, wanneer zij de stad verlieten. Nu gaat de 

 Gouverneur-Generaal naar Soerabaija, en alles gaat rustig den zelfden gang. 



Batavia in vroegeren tijd". Zie inzonderheid hoofdstuk III, bl. 367 vv. over het tooneel na de' 

 herstelling van ons gezag. — Verder ook in het tijdschrift Gybele (1826), 4 e stuk: Olivier's Aan- 

 teekeningen op bl. 32 en 33. 



*) Deze alinea volgt ook in het origineel onmiddellijk op die sacrifieering aan het tooneel. 



2 ) Te Batavia had de Gouverneur-Generaal nog slechts een huurhuis , te Buitenzorg daaren- 

 tegen eene landswoning. Zie § 22. 



