104 N° 58. Van J. C. Reynst dd. 8 April 1820. 



dit misschien met regt, want die Heeren hebben de zaken niet geheel 

 georganiseerd ; hij klaagde ook over de zwakheid van het Gouvernement , zeide 

 dat het G* en hijzelve zich schamen moesten , over dat de ingezetenen niet tot 

 gehoorzaamheid konden worden gebragt, dat hij zoodanig geen Sultan wilde 

 zijn, en meerdere zulke geëxalteerde gezegden, die ik geloof, dat hij naderhand 

 wel weder zoude hebben willen intrekken. Zulke gezegden geloof ik niet, dat de 

 Sultan in koelen bloede zal doen, maar de geringheid van zijn inkomen, de 

 vele menschen, die bijstand van hem verlangen, de onmogelijkheid om zijne 

 famielje naar behooren te ondersteunen , de verwijtingen , die misschien enkelen 

 hem doen, omdat hij het Gouvernement te Sambas heeft geroepen ') , de hoop 

 dat hij door eene algemeene gehoorzaming der ingezetenen meerder inkomen 

 zal genieten, dit geloof ik is hetgeen wat hem dikwijls ontevreden maakt en 

 hem in staat kan stellen om zelf opbrengsten te vorderen en hem niet 

 indachtig doet zijn , dat hij daardoor kwaad doet. 



Alle de Prinsen , hoorende dat er rijst voor mij is aangebragt , hebben 

 mij reeds verzocht om hen met eenige koyangs in leen bij te staan; deze 

 verzoeken heb ik van de hand gewezen, maar als de Sultan mij zulk een 

 verzoek doet , dan moet ik hem wel helpen en daardoor bereken ik , dat van de 

 tachtig duizend ponden , die ik na de ontlading van het schip John Buil omtrent 

 zal hebben , ik langzamerhand wel de helft aan den Sultan zal moeten afgeven. 



Als deze mij om geld vraagt en ik moet hem antwoorden, dat ik het 

 hem niet geven kan, dan zegt hij: „het is goed, wij zijn beiden anaks van 

 de kompanie hollanda en moeten derhalve , als er gebrek is , te zamen in het 

 gebrek deelen" ; maar nu zal hij zeggen: „nu hebt gij wat, en ik heb niets; wij 

 zijn immers beiden anaks van de kompanie , nu moeten wij ook deelen." Dit 

 is eigenlijk enfantillage , maar zoo is Zijne Hoogheid de Sultan van Sambas. 



Het zwak bestuur, dat ik voer, bevalt waarschijnlijk de ingezetenen; het 

 zoude daardoor wel mogelijk zijn, dat de Pangerang Tommongong 2 ) aan 

 Zijne Excellentie te kennen gaf, dat de ingezetenen mij niet gaarne van Sambas 

 zouden zien aflossen, en dat dit op Zijne Excellentie een voor mij nadeeligen 

 invloed had. Indien dit onverhoopt het geval mogt zijn, dan hoop ik, dat 

 UEdGestr. het effect van dien invloed zal tegen gaan, want het is niet uit 

 achting , dat de ingezetenen mij misschien zullen willen houden , maar omdat 

 ik de menschen zoo wat laat doen, hetgeen dat zij zelven willen, en dit zal 

 voor een korten tijd nog wel goed gaan , maar mij met der tijd zoo magteloos 

 maken, dat het Gouvernement daardoor nadeel zoude worden toegebragt. 



') Zie bijlage 21 Palembang. — De brief komt ook voor in bet Tijdsch. v. Ned. Indië 23" jaarg. (1861) , 

 1° dl. , bl. 365 ; daar is ecnter bet breede gedeelte over Raffles , dus de gebeele alinea 2, iveggelaten. 



2 ) Deze Pangergan Tommongong was een der broeders des Sultans, die met de John Buil 

 naar Batavia de reis terug maakte , teneinde den G-ouverneur-Greneraal te verzoeken 8000 pikols 

 rijst naar Sambas te zenden, ter verkoop aan de ingezetenen aldaar. 



