106 



de opbrengst der verdere Engelsche etablissementen op Sumatra aan dit product 

 ook zeer onbelangrijk is. Ik kreeg nog meer vertrouwen in zijn gezegde en 

 in de kennis , die hij van dat land heeft toen hij mij deed opmerken , dat deze 

 geheele cultuur in de handen van particulieren is , en ik dit naderhand in de 

 nota van den heer C. insgelijks aangeteekend vond. Bovendien heeft hij mij nog 

 veel interessante zaken verteld , doch die niet alle zoo vele redenen van tevre- 

 denheid geven. 



Ik heb gemeend UEdGr. welligt eenig genoegen met deze mededeeling 

 te doen en wensch van ganscher harte, dat bij UEdGr. geene redenen mogen 

 bestaan , om daarna de opgave , voorkomende bij de nota van den heer C. , niet 

 voor eene fanfaronade van den kant der Engelschen en welligt daarenboven 

 nog voor eene guitenstreek van den heer R(affles) te houden , die , na alles 

 wat ik van hem vernomen heb, geen grooter genoegen schijnt te kennen, 

 dan aan de Hollanders schade of verdriet te veroorzaken. 



HOOFDSTUK XIII. 



Felicitatiebrief van Van de Oraaff aan zijn echtgenoot te Alkmaar in 1820 met 

 een verhaal over ellende aan boord op de eerste reis naar de Molukken. 



N° 60. Aan boord van het Engelsche particuliere schip de Lady Sophia, 

 op reis van Soerabaija naar de Molukken dd. 17 Maart 1820. 



Mijne hartelijk geliefde Vriendin ! 



Het is heden wederom uw geboortedag; voor de tweede, maal sedert onze 

 scheiding. Met het aanbreken van den dag was ik op het dek ' ) , en mijne eerste 

 gedachte bij het ontwaken was aan u, misschien waart gij óp dat oogenblik 

 nog wakende; de dag van den 17 0n althans was voor u nog niet begonnen. 

 Ook gij , zoo Grod u in het leven heeft gespaard , hebt bij uw ontwaken voor- 

 zeker aan mij gedacht. Hoe zoudt gij mijne liefde kunnen vergeten ! Wat zou 

 ik u kunnen toewenschen ? Voor altijd misschien van u gescheiden, zal ik 

 weldra een vreemdeling voor u zijn. Ik wil dan ook mijne wenschen aan Hem 

 overlaten, die onze lotgevallen bestuurt en die , onze harten kennende , weet dat 

 uw geluk mij dierbaarder is dan het mijne. Hij zegene u , mijne aangebedene 

 vriendin ! en uwe kinderen , die ook de mijne zijn , en die ik ook om uwent- 

 wille nog hartelijker bemin , en doe u in den zomer van uw leven die genoegens 



') In het gezicht van het eiland Bali. 



