N° 86. Van G. F. Metjlan dd. 2 April 1821. 151 



dit voortbrengsel, en cle belemmerde vaart naar Europa deed hem bij voort- 

 during het oog hebben op de markt van China. Hij was daarbij een man , 

 die niet ligt zijne plannen liet varen , en toch heeft hij daarvan afgezien bij 

 zijn besluit van 4 April 1809, hetwelk ik mij verwonder, dat door De Salis 

 niet is aangehaald. Dit besluit is gemotiveerd en algemeen bekend 1 ). 



N° 86. Serang , 2 April 1821. Omtrent het voorstel van den heer 

 Resident der Preanger Regentschappen , om het Regentschap Soekapoera in 

 te trekken en hetzelve bij Tjiandjoer, Bandong en Soemedang in te lijven, 

 heb ik nog geene bepaalde opinie. Zoo ik mij wel herinner, steunt dit 

 voorstel op het argument , dat de gronden van Soekapoera minder geschikt 

 zijn voor de koffij-cultuur en dat de bevolking met meerder nut tot die 

 cultuur in de overige drie regentschappen kan gebruikt worden. Ik weet 

 daar tegen niets in te brengen, maar oppervlakkig komt het mij voor, dat 

 cle groote uitgestrektheid van de residentie der Preanger Regentschappen eer 

 eene vermeerdering dan eene vermindering van autoriteiten gedoogt. Bij deze 

 bedenking ben ik voornamelijk blijven stil staan , omdat in het plan zelve van 

 den gouverneur-generaal Daendels lag om de verdeeling der residentiën veel 

 grooter te maken dan dezelve nu is, van gedachte zijnde, dat door een ver- 

 meerderd opzigt alleen de grootste partij van de Preanger Regentschappen 

 kon getrokken worden. In dit plan werden door hem Krawang en de Cheri- 

 bonsche Preanger Regentschappen tot afzonderlijke residentiën gemaakt , en 

 de Engelschen bij hunne eerste komst plaatsten residenten te Buitenzorg , 

 Tjiandjoer en Bandong , welke echter kort daarna wederom werden ingetrokken 2 ) , 

 omdat de cultuur der koffij het hoofddoel niet langer was en tot den verkoop 

 van de tegenwoordige particuliere landen werd besloten. In hoeverre dit plan 

 wederom behoorde opgenomen en gevolgd te worden , was ik van voornemen 

 te onderzoeken bij mijne aanstaande inspectie naar Krawang, en daarbij met 

 den heer resident der Preanger Regentschappen te overleggen of zonder het 

 regentschap Soekapoera in te trekken, het niet mogelijk zou zijn, de bevolking 

 andere gronden tot het planten van koffij aan te wijzen , waardoor het hoofd- 



■ ') Ik denk, dat Meijlan zich hier vergist en er bedoeld wordt het besluit van 10 Mei 1809, 

 zooals ook vernield wordt in Van Deventer's Landelijk stelsel dl. I bl. 34. De verplichte cultuur 

 was ingevoerd bij art. 76 van het besluit dd. 1 September 1808 , houdende de Organisatie van 

 het bestuur van Java's Noord Oostkust. „De verpligte leveringen van indigo , catoene garens , 

 cardamom, wasch, staart- en lang peper zijn afgeschaft", verhaalt Daendels op bl. 45 van zijn 

 Staat (1814); „in derzelver plaats is ingevoerd eene verpligte levering van capas , tegen betaling 

 van Rds. 3 zilvergeld, de pikol van 128 pond. Hiervan ben ik echter teruggekomen, bij gelegen- 

 heid, dat de teelt in het eerste jaar mislukt was; niettemin ben ik dezelve blijven aanmoedigen 

 uit aanmerking van het belang van dat artikel voor den handel op China." — Men zie deel I der 

 Bijlagen van den Staat, zoomede de deelen 15 en 16 van Van der Chijs' Plakaatboek , voce Kapas. 

 2 ) „Bij proclamatie van het Engelsch tusschenbestuur van 10 Augustus 1815 werd de residentie 

 Preanger Regentschappen gecreëerd en daarbij tevens het voormalig landdrostambt van Kraivang 

 ingesteld." Bl. 51 van Faes' Toelichting. 



