152 N° 87. Van G. F. Mei.jlan dd. 17 April 1821. 



oogmerk even goed zou worden bereikt, zonder eene dadelijke afzetting van 

 den Regent , hetgeen mij voorkomt , dat eene nadeelige impressie op de andere 

 Regenten moet te weeg brengen , ofschoon zij ook in het tegenwoordig geval 

 daarbij de winners zouden zijn. 



N° 87. Batavia, 17 April 1821. De bazaars maken eene kwaal uit meer 

 dan honderd jaren oud, door de nieuwe privilegiën van den gouv.-gen. 

 Daendels nog meer verergerd. Aan de wegneming van hetzelve is , naar mijn 

 oordeel, niet te denken dan door een vast besluit van het Gouvernement om 

 geene nieuwe privilegiën te verleenen en te trachten van tijd tot tijd van de 

 bestaande door koop meester te worden. Zijn er nieuwe bazaars noodig, laat 

 zulks voor rekening van het Gouvernement geschieden. De uitgaven zijn gering , 

 de inkomsten zeker, en vermeerderen van jaar tot jaar. Met genoegen heb 

 ik het besluit gezien tot de oprigting van eene nieuwe militaire bazaar te 

 Weltevreden. Die van den heer Cranssen , die gestegen was tot 1000 Spaansche 

 matten in de maand , gelijk mij gezegd is , zal daaronder wel lijden ; maar hij 

 heeft geene redenen tot beklag, omdat de Militaire Bazaar bestond, toen 

 hij den aankoop van de zijne deed. *) 



De zaak der Landheeren staat naar mijne gedachten in een naauw verband 

 met het stelsel van bestuur, dat men, ten aanzien der Preanger Regent- 

 schappen in het vervolg zal willen aannemen. Bij een plan om in die Regent- 

 schappen het stelsel van vrije cultuur en handel langzamerhand in te voeren, 

 kan de vrije cultuur van koffij op de particuliere landen oogluikend worden 

 toegelaten, maar bij een tegenover gesteld inzigt, moet men strikt terug 

 treden tot de bepalingen, die bestonden vóór de komst der Engelschen; door 

 eenige steenen uit dat gebouw te willen los rukken , loopt men gevaar het geheel 

 te doen instorten, en alles hangt dus af van de beslissing of men hetzelve 

 behouden wil of niet. M(untinghe?) wil natuurlijk deze beslissing voor zijne 

 rekening niet nemen, en ik ook niet. — Van de Landen door de Engelschen 

 verkocht , spreek ik niet ; maar dit is zeker , dat wanneer de gemeenten niet 

 onder den indruk hadden gehandeld , dat zij , deze Landen koopende , geld in 

 in eene loterij lagen, dezelve tot zulke lage prijzen niet zouden gegaan zijn 2 ). 

 Na den tijd sedert verloopen, beschouw ik de herstelling voor onmogelijk, op 



') Verg. bl. 77. De bazaar te Weltevreden was dd. 23 Maart 1815 verkocht aan Cranssen, 

 bij welke transactie Meijlan als secretaris van den Hoogen Raad van Justitie had gefungeerd : 

 zie D's Landverkoop bl. 334 — 335. De oprichting van militaire bazaars hield verband niet den 

 aanleg van het kampement Weltevreden (Waterlooplein) , waartoe reeds op het einde der 18° eeuw 

 het particulier land van dien naam was aangekocht door den landvoogd Van Overstkaten: zie 

 bl. 324 ov. van D's L. Vandaar ook de quaestie over het oprichten eener slachterij , in brief 

 N° 5, bl. 25. — Ten aanzien van het nemen van „een vast besluit", gelijk Meijlan wenschte, 

 hiertoe werd overgegaan dd. 12 Juni 1821 ; ik heb het stuk in § 46 sub b wedergegevcn. — "Wat 

 eindelijk de op bl. 77 vermelde quaestie betreft omtrent het f , vergelijk bl. 333 van D's L. 



2 ) Zie in § 46 sub a Engelhard's opmerking daartegen. 





