N° 95. Van Mr. J. H. Tobias dd. 21 Juli 1821. 161 



Toevallig heeft Marchand ') een paar dagen bij mij doorgebragt; wiskunstig 

 heb ik hem bewezen, dat het Gouvernement, ja, dat de Koning, zondereene 

 schreeuwende onregtvaardigheid , zijne onderdanen niet kan , niet zal verkoopen ; 

 even wiskunstig heb ik hem bewezen, dat eene totale ruïne het gevolg moet 

 zijn van hunne speculatie , zoo er niets op gevonden wordt , en zoo heb ik 

 een appeltje opgegooid, hetwelk geloof ik, tegen geen doof oor is gevallen, 

 waaromtrent ik UEdG. binnen weinige dagen nader mogelijk zal onderhouden 

 kunnen. 



Hoe ook hunne decisie zij , ik hoop toch het Gouv*. niet uit het oog zal 

 verliezen, de onberekenbare nadeelen van den verkoop van desa's, die sedert 

 jaren geregeld aangeslagen , hare belasting voldoen en dus op de bescherming 

 van het Gouv*. zulk een groot regt hebben. Den Koning zoude ik zeggen : 

 „gij hebt eene onregtvaardigheid begaan", zoo hij dezen verkoop toestaat ; den 

 Gr. Gr. zal ik het zeggen , al werd ik er om gebannen ; en den Hoofd- 

 Inspecteur van Financiën schreeuw ik het bij dezen toe : ik bezweer hem van al 

 zijn invloed gebruik te maken, om een verkoop tegen te gaan, waarbij de 

 eer van de natie en de goede trouw voor altijd een knak zullen krijgen bij de 

 inlandsche populatie. Heden verkoopt het Gouv*. Rag as , een gedeelte van 

 Pontang , Tjikandi en Onder- Andir ; wie waarborgt het overige gedeelte, dat 

 het niet een gelijk lot zal ondergaan. 



UEdG. zeide mij eens: in Gods naam de grenzen van Bantam intrekken. 

 Ik smeek God dien dag niet te mogen beleven. — Laat mij dien dag niet zien , 

 voor zoo veel wee bespaard. Minder kunstig is de toon , op welken ik schreef , 

 maar des te ernstiger denk ik er over. 



Komen de vrienden uit den hoek , laat dan het Gouv*. niet karig wezen ; 

 de uitgave van 200.000 Spm. beschouw ik voordeel ; komen zij niet , laat dan 

 het Gouv*. het bij de offerte van Nov. zonder nadere ampliatie 2 ) ; niet lang, en 

 de vrienden (hoezeer het mij voor den braven Marchand zal spijten) moeten 

 ad patres. Hoe lang toch zullen zij nog vagebonden of domme ezels vinden, 

 die voor 76 st. in de maand en 4 gantangs rijst willen werken. 



N° 95. Van Tobias. — Serang , 21 Juli 1821. Bantam is in 1820 ruim 

 twee maanden door M.(elverda) waargenomen en er is geen de minste 

 bedenking, of wij zijn hier in alle opzigten wederom een jaar vooruit; zoo 



') Zie bl. 72. — Le Marchand (een Fransohman) en Abbott (een Amerikaan) , „twee 

 individu's", zooals Mr. Mijer zich nogal zonderling uitdrukt (bl. 117 van zijn werk over Baud) 

 hadden landen in Bantam gekregen, reeds vóór de adviezen van Muntinghe en den Raad van 

 Financiën waren ontvangen. In 1818 gaven Van Lawick en Van de G-raaff een ongunstig 

 advies over de uitgifte van gronden , en toen zij dit ondershands terugkregen om de zaak 

 nogmaals te overwegen, bleven zij bij hun gevoelen, blijkens een nader ingediend advies. 

 Verg. Oorzaken bl. 18 — 19. 



2 ) Zie noot 1 bl. 160. 



11 



