N° 105. Van de Graaff aan Mr. C. T. Elout dd. 7 Juli 1821. 175 



genlieid, een afschrift aan te bieden, mij vleijende, dat Uwe Excellentie 

 daarin onderscheidene opgaven zal aantreffen , die voor Haar niet geheel 

 zonder belang zullen zijn. Ik zal Uwer Excellenties aandacht thans niet bezig 

 houden met de details van hetgeen mij in de bijzondere gedeelten van 

 s' Lands dienst, op Amboina, Banda en Ternate is voorgekomen. Ik zoude, 

 der waarheid hulde doende, daarvan niet dan een ongunstig tafereel kunnen 

 ophangen. 



Bij een zamenstel van. ambtenaren , zoodanig , als men op de meeste bezit- 

 tingen, buiten Java gelegen, aantreft, is het vooral belangrijk, dat de Chefs, 

 bij eene groote mate van doorzigt en activiteit, alle die kundigheden in zich 

 vereenigen, waarin hunne ondergeschikten te kort schieten. Dit is ongelukkig, 

 althans in de Moluccos , niet het geval en ik mag voor Uwe Excellentie niet 

 ontveinzen , dat ik aldaar , met zeer schaarsche uitzonderingen , bijna geen enkel 

 gedeelte van s' Lands dienst geregeld heb aangetroffen; maar integendeel, 

 bijkans overal een relachement in de behartiging van s' Gouvernements be- 

 langen heb ontmoet, die ontmoedigend is in de vooruitzigten , en mij bijna 

 alle hoop benam, om met eenige vrucht verbeteringen daar te stellen. Nogthans 

 heb ik met den heer Meijlan alles gedaan, wat in ons vermogen was, om 

 aan dezen stand van zaken , ten minste provisioneel , eene betere strekking te 

 geven , terwijl wij de maatregelen , die niet in onze magt stonden , om dadelijk 

 in te voeren , aan het Gouvernement hebben voorgedragen. De resident van 

 Ternate , de heer Neus , maakt eene gunstige uitzondering op de algemeene 

 aanmerking, die ik mij hierboven heb moeten veroorloven; maar zijne afhan- 

 kelijkheid van het Gouvernement van de Moluccos belemmert het goede, 

 hetwelk hij, op zich zelven staande, zoude hebben kunnen verrigten '). Het 

 belangrijke Menado en Kema hebben wij , door tegenwinden , niet kunnen 

 bezoeken. 



Op Macassar zijn wij te kort geweest om de zaken naauwkeurig te leeren 

 kennen , doch lang genoeg om overtuigd te zijn , dat de fmancieele belangen 

 aldaar zeer verachterd waren , terwijl men zich uitsluitend had bezig gehouden , 

 met negotiatiën met den koning van Boni , die , naar mijn inzien , geene andere 

 strekking konden hebben dan om den gespannen staat van zaken nutteloos 

 te doen voortduren. 



Onder de maatregelen, die ik aan het Gouvernement als hoogst doel- 

 matig heb voorgedragen, behoort voornamelijk de benoeming van eenen 

 Inspecteur van financiën voor de groote Oost, onder wiens ressort Macassar 

 zeer gevoegelijk zoude kunnen worden begrepen, en die, naar mijn gevoelen, 



x ) In 1820 had Van de Graaff aan zijn zwager in Holland geschreven , dat naar men 

 vertelde, „de vrouw van zekeren Neus, thans resident van Ternate", posten zou verkocht 

 hebben. Zie noot c, Palembang bl. 510: ov. 180. 



