N° 105. Van de Graait? aan Mk. C. T. Elout dd. 7 Juli 1821. 183 



grooten vele moeijelijkheden op, die eene al te stricto toepassing der wetten 

 onraadzaam maken '). 



Het onderwerp der particuliere bazaars is eindelijk zoo goed als beslist. 

 Ik neem de vrijheid , een afschrift van de resolutie daartoe betrekking hebbende , 

 hierbij te voegen 2 ). 



De belasting op het stoken van arak , maakt thans een onderwerp uit van 

 de deliberatiën bij de Hooge regering. De Hoofddirectie heeft daaromtrent 

 een ampel voorstel ingediend, waarop ik echter nog mijn advies niet heb 

 ■ kunnen uitbrengen. Sedert eenigen tijd zijn de heeren Jessen , Trail en C°, 

 die het land Becassie van de familie Van Riemsdijk gekocht hebben, begonnen 

 met rum te stoken , welke men zegt , dat de Jamaica-rum ten minste evenaart. 

 Ik heb het genoegen gehad met Z. E. den Gouverneur-Generaal de suiker- 

 molens te bezigtigen, die gemelde heeren met groote kosten op Becassie 

 (in de Bataviasche ommelanden) hebben opgerigt , en die door stoom gedreven 

 en van eene oneindig betere constructie dan de voorheen op Java bekende 

 molens , zeer groote voordeel en moeten opleveren , door de besparingen van 

 suikerriet, brandhout, arbeidsvolk, buffels, enz. Ik vrees echter, dat ook zij 

 nu reeds het gebrek gevoelen aan werkvolk, hetwelk bevorens uit Cheribon 

 geleverd wierd, en nu niet meer zoo gemakkelijk verkregen kan worden. 

 Ook op Tjicandie (Bantam) en op Pamanoekan en Tjiasem (Krawang) zijn 

 dergelijke molens opgerigt 3 ), waaromtrent ik echter nog geene zoo naauwkeurige 

 informatiën bezit. 



De handel op Japan. Ik zal Uwe Excellentie daarmede niet bezig houden, 

 vermits over dit onderwerp een vrij duidelijk en gedetailleerd rapport aan 

 het ministerie van Koloniën onlangs is ingezonden. Ook de artikelen van 

 koper en kampher, daarmede in verband staande, zal ik overslaan. 



De koffij, verpligte cultuur en verpligte leverantie. Hoezeer in de overige 

 residentiën van Java, de recolte van de koffij, dit jaar zeer gunstig is 

 geweest, verwacht men echter van de Preanger-regentschappen wederom niet 

 meer dan 50.000 pikols. De tegenwoordige resident beklaagt zich zeer over 

 zijnen voorganger, nu wijlen den heer Van Motman, die, zoo het schijnt, 

 nimmer in persoon , zoo lang hij resident geweest is , de koffij tuinen bezocht 



') De registratie der slaven was voor geheel Ned.-Indië bevolen bij Stbl. 1819 N° 58 ; de 

 belasting, echter enkel „op de slaven, behöorende aan de ingezetenen van het eiland Java", was 

 reeds vastgesteld door Raffles dd. 15 Mei 1812; zie Tollens' Wetten en Besluiten dl. I. bl. 34. 

 Als dus de heer Fa.es op bl. 405 Toelichting zegt: „De belasting op de slaven, toebehoorende 

 aan ingezetenen van Nederlandsch-Indië was laatstelijk geregeld bij Proclamatie van Raffles 

 van 15 Mei 1812", dan schijnt dit minder juist. — De belasting bedroeg per hoofd één spaansche 

 daalder of mat, zijnde twee gulden en zes stuivers; bij nalatige betaling ivas de slaaf vrij. Hierin 

 bracht Stbl. 1820 N° 39a de gewichtige, min vrijzinnige verandering, dat de slaaf niet vrij 

 werd, doch de schuldige eigenaar eene bij de verordening vastgestelde boete had te betalen. 



2 ) Verg. bl. 152 en zie het belangrijke besluit in § 46 sub b. 



3 ) Verg. bl. 72—73. 



