N° 105. Van de Graaff aan Mr. O. T. Elout dd. 7 Juli 1821. 185 



De tin heeft op de laatste verkooping, zond ei' het opgeld, 18 Spaansche 

 matten gehaald. Jammer is het , dat de Palembangsche catastrophe de leverantie 

 zoo zeer gestremd heeft. 



De houtwerken, voor 's Lands gebouwen en werken benoodigd, hebben 

 tot dusverre geene aanzienlijke verkoopingen van dit artikel ten gerieve van 

 het publiek toegestaan. In het Staatsblad zal Uwe Excellentie het tarief, door 

 het Gouvernement vastgesteld, hebben opgemerkt '). 



Onder de verdere objecten van Handel verdienen alleen het zout, de rijst 

 en de lijnwaden eenige bijzondere aanmerking. Het afschaffen van de zout- 

 agenten in 1818 , en het daardoor ontstaan minder toezigt , heeft in 1819 , door 

 de misslagen van eenige residenten, een gebrek aan zout doen ontstaan 2 ), 

 hetwelk door de aanhoudende regens in 1820, ongeacht de krachtdadigste 

 maatregelen , niet heeft kunnen worden aangevuld. Dit gebrek begint nu meer 

 'en meer te verminderen , en er bestaat eene gegronde hoop , dat men dit 

 onheil gedurende dit jaar zal te boven komen 3 ). Op alle de residentiën 

 zijn de oude zoutpannen uitgebreid en hersteld of nieuwe zoutpannen aan- 

 gelegd; en hoezeer deze vermeerdering op dit oogenblik vele voordeelen 

 belooft, is het echter te voorzien, dat de controle, die reeds bevorens zeer 

 moeijelijk was, nu nog oneindig moeijelijker zal worden: zoodanig, dat het 

 Gouvernement bedacht zal moeten zijn, om zoodra de omstandigheden zulks 

 toelaten , de zoutpannen wederom tot een matig getal te reduceeren , die bij 

 eene goede directie altijd toereikende zijn , om aan de behoefte te beantwoorden. 

 Men is nu bijna overtuigd , dat het zout gevoegelijk op den duur tegen eenen 

 veel koogeren prijs zal kunnen gedebiteerd worden als in 1817 is bepaald 

 geworden 4 ) en zeker is het, dat dit middel, bij eene betere administratie, 

 als tot dusverre heeft plaats gehad , zelfs met instandhouding der primitieve 

 prijzen , voor eene groote vermeerdering vatbaar is. Men heeft deze inkomsten 

 over 1821 gecalculeerd op een millioen Indische guldens; naar mijne opinie, 

 beneden hetgeen dezelve wezentlijk zullen rendeeren. 



Verkoop van rijst. — Bij ons aanwezen in de Molucco's, ontdekten de 

 heer Meijlan en ik , dat de heer Gouverneur aldaar den verkoop van rijst 

 .voor 's Lands rekening (met eenige uitzonderingen) had ingetrokken 5 ). Deze 



!) Zie Staatsblad 1819 N° 75. 



2 ) Zie breeder mijn Zoutwerk over de afschaffing van de Zoutagenten bl. 16 — 18. 



3 ) Zie over het Zontgebrek breeder mijn Zoutwerk bl. 47 — 49. 



4 ) Zie mijn Zoutwerk bl. 92. 



5 ) Commissarissen-Generaal, met den Compagnie's tijd willende breken, hadden bij besluit 

 dd. 26 Juli 1818 N°. 37 aan de bestuurshoofden voorgeschreven: „dat onder den eisch geene 

 andere provisie of goederen tot verkoop of verstrekking behooren te zijn begrepen, als die welke 

 noodig zijn voor verstrekking aan de militairen , werklieden of daglooners 1 '. De Gouverneur der 

 Molukken las hierin het verbod, dat dus geene rij stver koopingen mochten plaats vinden, 

 waarom hij dd. 31 Januari 1821 de verstrekkingen introk. 



