186 N° 105. Van de Graaff aan Mr. C. T. Elout dd. 7 Juli 1821. 



maatregel begon reeds zóó drukkend gevoeld te worden, dat wij ons dadelijk 

 verpligt vonden, clenzelven buiten effect te stellen: ik hoop dat de motieven, 

 door ons daarvoor aangegeven bij onzen brief van den 30 en Mei 1820, hierbij 

 copyëlijk gevoegd, Uwer Excellenties goedkeuring moge verwerven '). 



De hooge prijzen op Java van de rijst hebben het Gouvernement genood- 

 zaakt, om ook op Batavia ter tegemoetkoming aan de behoeften van den 

 gemeenen man, magazijnen aan te leggen, waaruit van tijd tot tijd verstrek- 

 kingen tegen matige prijzen zijn gedaan. De mesure heeft te Batavia eene 

 zeer goede strekking gehad, zonder den handel in het minste te belemmeren. 

 Ook dit jaar zijn de prijzen gestegen, en de cholera morbus op vele plaatsen, 

 juist op het tijdstip van den oogst uitgebroken, heeft bij mij de bezorgdheid 

 doen ontstaan, dat de schaarschheid van dit product, bij ontstentenis van 

 tijdige voorzieningen, in het aanstaande jaar nog grooter mogt worden. De 

 circulaire door mij aan de residenten geschreven , waarvan eene copy deze 

 vergezelt, is aan deze bezorgdheid haren oorsprong verschuldigd. Ik heb 

 daarbij opzettelijk eene vraag opgeworpen, die in de denkbeelden van de oude 

 Indische heeren valt, welke nog beweren, dat een verbod van uitvoer het 

 doelmatigste middel is , om de hooge prijzen tegen te gaan en gebrek voor te 

 komen 2 ). Ik heb het antwoord daarop nog niet van alle residenten ontvangen 

 en kan Uwe Excellentie dus vooralsnog de resultaten van dat onderzoek niet 

 aanbieden. Hoedanig deze antwoorden ook mogen zijn, ben ik echter ver- 

 zekerd , dat de Gouverneur-Generaal van het beginsel niet zal afgaan , 

 om den vrijen handel te handhaven, daar er zoo vele doelmatiger middelen 

 bestaan om ook de rijstcultuur aan te moedigen en deze reeds in den vrijen 

 handel zelven de grootste aanmoediging vindt 3 ). Men zal echter moeten zorgen , 

 dat de met zijne ware belangen nog niet bekende cultivateur, door de hooge 

 prijzen verleid, zich niet van zijnen voorraad ontbloot, en dat men hem in 

 allen gevalle in den zaaitijd met het benoodigde zaad te gemoet kan komen. 



Lijnwaden. Ook hieromtrent heb ik voorzieningen in de Molucco's getroffen, 

 die ik hoop, dat eenen goeden uitslag zullen hebben. Mijne grootste zorg is 

 geweest om , na den verkoop van de lijnwaden hersteld te hebben , de meest 

 gewilde soorten te leeren kennen , en ik heb daaromtrent de beste informatién , 

 die ik bezat benevens de monsters, die ik verzameld had, bij mijne terugkomst j 



') De brief in 's Rijks archief. De gedaohtengang was: de vrijzinnigheid moet met oordeel 

 des onderscheids betracht worden. Over do ongelegenheid, die het radicale besluit van 26 Juli 

 1818 N° 37 op Banka gaf, zie mijn Zoutwerk bl. 220 vv. 



2 ) Bedoeld wordt de 5 d0 der 8 vragen, gesteld bij circulaire dd. 5 Juni 1S21 aan de residenten, 

 en die luidde : „In hoever TJEdGr. oordeelen zoude , dat een temporair verbod van den uitvoer 

 van rijst doelmatig zoude kunnen worden aangewend, om eenen onbepaalden uitvoer dan wel 

 den bovenmatigen marktprijs van de rijst te beperken." 



s ) Bij publicatie van 23 Augustus 1821 (Stbl. N° 29c) werd vrijdom van rechten bij den 

 invoer van rijst tot ultimo Februari 1822 verleend. Verg. noot 3 bl. 154. 



