N os 121 en 122. Brieven v. Goldman en V. d. Graaff dd. 13 April en 24 Mei 1824. 209 



Tobias is Zondag 22 Februari]" van Batavia vertrokken x ) met het schip 

 de Hosalie, vol moed; doch eenigzins neerslagtig , uit vrees dat hij met zijne 

 Makassaarsche commissie niet de zelfde eer zal inleggen , welke hij met die 

 van Borneo behaald heeft 2 ). Tiedeman en ik hebben eene poging gedaan hem 

 aan boord te brengen; dan het zeer onstuimig weer, hetwelk wij op de reede 

 aantroffen, heeft ons genoodzaakt, eene schuilplaats te zoeken op het schip 

 Arinus Marinus , terwijl Tobias door de hulp van acht Europesche matrozen 

 van het laatstgemeld schip hem verleend, in den loop van den morgen de 

 Hosalie bereikt heeft. 



N" 121. Van J. C. Goldman. — Batavia, 13 April 1824. De tegenwoordige staat 

 van 's lands financiën op de hoofdplaats is niet voordeelig. Tot nog toe heb ik 

 met promessen gewerkt, doch in de volgende maanden zullen andere middelen 

 aangewend moeten worden; ik heb Zijne Excellentie den Gouverneur- Gener aal 

 over het een en ander geschreven en Hoogstdenzelven een afschrift van den 

 calculatieven staat der inkomsten en uitgaven over deze maand toegezonden. 



N° 122. Van de Graaff aan zijn zwager Verschuir te Alkmaar. — Ternate , 

 24 Mei 1824. Indien ik het u zelf niet heb geschreven , waarvan ik niet zeker 

 ben , zal mijne vrouw u ongetwijfeld hebben medegedeeld , dat het mij andermaal 

 te beurt is gevallen om eene reis naar de Moluksche eilanden te doen , waartoe 

 het plan door den Gouverneur-Generaal reeds in het laatst van 1822 is 

 ontworpen. 



Hoezeer de Luitenant-Gouverneur er sterk op aandrong, dat ik te 

 Batavia zoude blijven (dewijl de Raad van Indië reeds door de afwezigheid 

 van den heer Muntinghe onvoltallig was) en hoezeer ik personeel hartelijk 

 wenschte van deze reis geëxcuseerd te worden, heeft dit echter niet mogen 

 gebeuren en ben ik nu wederom, sedert den 17 en Februarij 1.1. met den 

 Gouverneur-Generaal op weg , om de voornaamste Moluksche eilanden en het 

 gouvernement van Makassar successievelijk te bezoeken. 



Na zeven weken op Ambon te hebben doorgebragt , zijn wij naar Banda , 

 en van daar naar Saparoea (een der Ambonsche eilanden) gezeild. Sedert den 

 10 eu dezer maand bevinden wij ons hier en in de volgende week vertrekken 

 wij naar Kema en Menado , op de Noordkust van het eiland Celebes gelegen. 

 Van daar is ons voornemen Makassar aan te doen en dan over Soerabaija en 

 Samarang (na de hoven der Javasche vorsten op Souracarta en Djocjocarta 

 bezocht te hebben) in het midden ol het laatst van Augustus nu aanstaande 



1 ) Naar Makasser. 



2 ) Tobias en de gouverneur van Makasser Van Schelle werden als commissarissen voor 

 Makasser aangewezen , ten einde de inlandsche besturen op de komst van den G-ouverneur- 

 G-eneraal voor te bereiden. — Tobias' voorgevoel is uitgekomen: Zie N os 132, 133 en 134. 



14 



