N° 128. Van de Graaff aan zijn zwager Verschuir dd. 31 Ootober 1824. 223 



oorlogsvuur, hetwelk in dat gedeelte onzer bezittingen sedert acht jaar gesmeuld 

 heeft, is eindelijk nu uitgebroken. Men zal dit welligt in Nederland als een 

 onheil beschouwen en den Gouverneur-Generaal misprijzen , dat hij de zaken met 

 te veel kracht heeft aangetast *); maar er was geene keus meer overgebleven 

 tusschen het verlaten van die bezittingen en tusschen een oorlog , om het diep 

 vernederde Nederlandsche gezag te doen herleven 2 ). De uitslag van dezen 

 oorlog kan niet twijfelachtig zijn, wanneer die met energie wordt door- 

 gezet ; indien echter , hetgeen ik vrees , het Indisch Gouvernement in deszelfs 

 operatiën door het Gouvernement in Nederland belemmerd wordt en tot halve 

 maatregelen toevlugt moet nemen , kan de worsteling lang en zeer kost- 

 baar worden.. 



Bij onze aankomst op Java ontvingen wij de tijding van de oprigting 

 der Handelmaatschappij in Nederland en van het met Engeland gesloten 

 tractaat. Een ieder, die Indië kent, en de belangen van Indië in verband met 

 die van het moederland waarlijk behartigt , treurt over deze beide evenementen en 

 voorziet daaruit onoverkomelijke onheilen. Men begrijpt niet, hoe het mogelijk 

 is , dat de Koning , die den gouverneur-generaal Van der Capellen persoonlijk 

 kent , maatregelen van zulk een groot belang heeft kunnen adopteeren , zonder 

 dien man daarover te raadplegen en zijne komst af te wachten. Het is eene 

 ramp voor Nederlandsch-Indië , dat men in het moederland, in acht jaren, 

 zich zoo weinig om Indië bekreund heeft, en dat men in een oogenblik, 

 wanneer men den baron Van der Capellen kon verwachten en van zijne 

 achtjarige ondervinding gebruik kon maken, zich gehaast heeft, zulke hoogst 

 gewigtige en ver uitziende beslissingen te nemen , over belangen , die de raad- 

 gevers , welke Z. M. omringden , zelven niet konden beoordeelen. Ik kan , zonder 

 in bijzonderheden te treden , niet verder over deze materie uitweiden. De 

 Hemel geve , dat ik en anderen , die van mijn gevoelen zijn , geheel verkeerd 

 mogen zien en oordeelen; maar ik vrees, dat de uitkomst droevig zal zijn en 

 dat men zich zijne verblindheid bitter, maar te laat, zal beklagen 3 ). 



Toen de Gouverneur- Generaal op Java terugkeerde , was zijn stellig 

 voornemen , om in December aanstaande te repatrieeren 4 ). De staat van 

 zaken, dien hij bij zijne aankomst aantrof, hebben het hem echter tot eenen 



') Zoo deed men het. 



2 ) Zie over Van der Capellen's bezoek, Mijer's Baud bl. 260 vv. 



3 ) Gehaast orn. het verdrag te sluiten, had men zich in zoover wel niet, dat het door Engeland 

 steeds op de lange baan was geschoven, om het wederrechtelijk bezit van Singapore meer en 

 meer als een voldongen feit te kunnen doen aannemen; doch waar we aldus tot de vertraging 

 gedwongen waren geworden, is het ook m. i. onverantwoordelijk geweest, dat men ten slotte 

 niet op de terugkomst van Van der Capellen gewacht heeft. Engeland zou er ons geen verwijt van 

 hebben gemaakt , daar zijne regeering als reden van uitstel o. a. had opgegeven : het wachten 

 op de terugkomst van den gouv.-gen. van Bengalen , markies Hastings ! ! Verg. Bij dr. E. bl. 168 — 169. 



4 ) Zie § 18. 



