N° 153. Van Mr. H. J. Tobias dd. 28 April 1825. 231 



de amfioenpagt van Mandar te krijgen; dat hij den Sultan van Pontianak 

 heeft overgehaald om justitie en politie af te staan, hetgeen ik nooit heb 

 kunnen gedaan krijgen; dat hij in de bovenlanden de moeijelijke contracten 

 heeft gesloten; en kaarten, en plans, en beschrijvingen heeft ingezonden, die 

 de hoogste goedkeuring hebben weggedragen, toen ik nog in mijne goede 

 dagen was ; nog gisteren verzocht mij de Sultan van Pontianak , dat Gtronovius 

 toch blijven moge, en zeker kan niemand beter met Inlanders omgaan dan hij. 

 Alweder een riem voor mij , niet onder , maar door het hart ; intusschen 

 zal ik op den weg van pligt voort gaan, en alles Grod aanbevelen '). 



N° 133. Van Mr. H. J. Tobias. -- Makasser , 28 April 1825. Eenige letteren 

 mag ik niet af zijn te voegen bij het officieele nieuws , dat UHEdGr. zal geworden , 

 die ik hoop UEd. zullen geworden in den zelfden welstand , dien ik aanvankelijk 

 wederom begin te genieten. Ongelukkiger kon nimmer eene ziekte komen , dan 

 die door welke ik in de baai ben aangetast. Zoo reeds weinig in de gelegenheid , 

 om veel nut of goed te doen , benam deze mij daartoe alle gelegenheid , en 

 in eenige opzigten is dit zeer jammer; dit is nu de derde zenuwziekte, die 

 ik in 13 maanden heb opgeloopen, en die alleen zijn toe te schrijven aan 

 de menigvuldige fatigues , die ik sedert 1819 heb uitgestaan. Alles wenkt mij 

 tot vertrekken of sterven ! ! ! 



Zoo is dan Boni geklopt 2 ); gelukkig voor mij, dat zij nog lafhartiger 

 waren, dan ik hen had opgegeven, want ware de boel eens mislukt, niemand 

 had de schuld gekregen dan ik ; want wrok over eene teleurstelling zoekt 

 toch naar een voorwerp , al heeft dan dat voorwerp ook gedane diensten , 

 onbez weken trouw en ijver en alles voor zich. Mogelijk schudden UHEdGr. en 

 Meijlan daarover het hoofd , doch vergeef het mij , waarde Heer ! mijn hart 

 is zoodanig gescheurd , dat de minste herdenking aan het ongelukkig oogenblik , 

 waarin ik mij liet overhalen naar Makassar te gaan , mij voor dagen aandoet , 

 doch — Pergite Pierindes 3 ) / 



Wat of wij echter met de overwinning van Boni gewonnen hebben of 

 liever hoeveel? dit moet de tijd leeren; ik vrees weinig, en dat de gemoederen 

 uitermate tegen ons zijn verbitterd, vooral door het voorval in de rivier 



') D. J. van den Dungen G-ronovius was aan Tobias toegevoegd geweest, gedurende diens 

 commissariaat op Borneo. Zie over het bestuurskoofd Veth's „Borneó's Westerafdeeling" , dl. II 

 (1856), bl. 131 vv. — Ik vermoed, dat Tobias een voorstel kad gedaan in ket belang van dien 

 verdienstelijken ambtenaar, dat geen ingang bij de Regeering bleek gevonden te kebben. Over 

 de aanleiding van ket „ongelukkige Tobias" , enz. zie § 52 sub a. 



2 ) Zie § 52 sub c en ket zeer belangrijke verkaal met officieele stukken in de Bataviasche 

 Courant van 13 Mei 1825.. 



3 ) D. w. z. „Komt (Pakt aan) , dochters van Pieros" m. a. w. Met het hoofd laten hangen. — 

 Tobias' ontboezeming — zie ook ket slot van den vorigen brief — beeft betrekking op den 

 ongelukkigen afloop der expeditiën tegen Soepa , die door Tobias waren aanbevolen en als zeer 

 gemakkelijk voorgesteld. Zie § 52 sub a. 



