232 N° 133. Van Mr. H. J. Tobias dd. 28 April 1825. 



Tjinrana, hetgeen UHEdG. mogelijk ter oore zal komen, dewijl de Generaal. 

 ten minste gedeeltelijk , rapport van hetzelve heeft ingezonden ; mij , en zeer 

 velen buiten mij, heeft hetzelve buitengewoon getroffen, zoo om mijne 

 betrekking, als quia homo sum 1 ). 



Ik wil eens wederom naar de binnenlanden , en hoezeer ik de zotheid van 

 hoogmoed gevoel, ben ik echter nog zoo dom van aan mijn eigen persoon 

 voor een groot gedeelte toe te schrijven, dat Wadjoe en Sopeiig, Boni niet 

 hebben geassisteerd, dat beide rijken in een staat van gisting zijn, die eenige 

 hoop op goeden uitslag geeft; dat Datoes Mario en Tanette zijn gesneuveld; 

 — was men gedurende de expeditie van de zijde van Maros aangevallen, 

 wie durft den uitslag berekenen ? — Een uitstapje naar Saleijer heeft den 

 Generaal ruim 1000 Saleijerezen , waaronder 500 koelies bezorgd ; had hij die 

 niet op Badjoa gehad — wat zoude hem deze menschen hebben gerem- 

 placeerd ? 



Ik ben met Van Schelle en Bischoff op een uitmuntenden voet , met den 

 Generaal ook zeer wel — doch ik mag UHEdG. toch niet verbergen , dat het mij 

 voorkomt , dat ZHEdG. van gevoelen is , dat onze tusschenkomst of raad zijn 

 roem zoude verkleinen ; ik mag UHEdG. niet ontveinzen , dat ik wel wenschte , 

 dat de Generaal wat meer communicatief handelde. Als ik mijn hart regt uit 

 zal doen spreken, dan leggen wij voor een oortje te huis, en ik vooral was in 

 de bogt een schoppenvuiltje (sit venia verbö). 2 ) UHEdG. zal deze vertrouwelijke 

 mededeeling nemen voor hetgeen zij is; ik zal doen wat ik kan, om de 

 zaken tot een gewenscht einde te brengen. Aan mijn ijver en goeden wil , 

 en goede trouw hebben UHEdG. en de Generaal dan ook ten minste , 

 God dank! nooit getwijfeld! Al wederom een hoofdschudden vrees ik; nu, 

 beschouw dan deze passage als doorgehaald, want ik heb geen tijd om dezen 

 brief over te schrijven. Als nieuws kan ik nog melden : l e dat Van Schelle 



') D. w. z. „omdat ik mensch ben". Het hier bedoelde heeft plaats gehad op eene expeditie 

 tegen een groot aantal prauwen, beladen met de kostbaarheden der Badjoanézen, die reeds 

 voor de onzen in de bocht van Badjoa ten anker kwamen , de rivier Pantjola , een zijrivier van de 

 Tjinrana of rivier van Boni, waren opgevaren. De flottille onder luitenant Zoutman vertrok 

 den 31 8n Maart, aan boord hebbende den kapitein Hersens met 100 man- infanterie. Ze moest , 

 volgens last van generaal Van Geen terug zijn den 2° n April , doch kwam eerst weder te Makasser 

 den 7 on . De schanddaden, die kapitein Hersens op dezen rooftocht heeft bedreven of doen bedrijven, 

 hebben de diepe ergernis van Tobias opgewekt: zie nader § 52 sub c. Den tocht vindt men 

 verhaald door Rijneveld op bl. 266 vv. — Generaal Van Geen oordeelde: „dat daarbij de zucht om 

 de hulpbronnen des vijands te vernielen, eenigzins buiten de grenzen van het betamelijke had 

 geleid, waartoe de kapitein Hersens voornamelijk aanleiding had gegeven". En zoo is de 

 Nederlandsche naam maar al te dikwerf een vloek voor de inlanders geworden, door daden 

 van menschen, in het bijzonder geroepen de eer van de vlag hoog te houden. 



2 ) Zie nader § 52 sub c over Tobias' opvattingen, speciaal met het telkens zich herhalende 

 Indien ik iets te zeggen had gehad. — Dat generaal Van Geen het niet eens was , noch met Tobias 

 noch met Van Schelle, „een zeer braaf man", maar weifelmoedig en met weinig krijgskundige 

 ervaring, blijkt o. a. ook uit Van Eijneveld, bl. 176 en 187. 





