N° 156. Van G. F. Meijlan dd. 11 Mei 1825. 255 



zal ik dit laten loopen, daar het stuk over de regten der landeigenaren toch 

 nu spoedig het licht zal zien? 



De raisonnementen van Doornik zijn vrij ongegrond , en het is wel degelijk 

 lucri faciendi causa '), waarom de belasting gevorderd wordt. Op zich zelve is 

 het eene weldaad , en eene overoude gewoonte , dat wanneer de padie tot 

 rijpheid gekomen is, vreemde snijders bij den oogst te hulp komen, wijl anders 

 uit gebrek aan handen, een groot deel daarvan verloren zoude gaan. De 

 landheer lijdt daaronder niet, ook niet de planter, die wederom op zijne beurt 

 den oogst in de benedenlanden helpt inzamelen , en zoo doende zijne schade 

 herstelt; deze gewoonte heeft nog dit essentieel voordeel, dat én de beneden- 

 landers, én de menschen van hier, op tijden, wanneer een van beiden schaarste 

 hebben aan padie, een gedeelte daarvan door het verdienen van snijloon 

 magtig kunnen worden, zonder tot het koopen op crediet toevlugt te nemen, 

 daar de oogst op zoo onderscheiden tijden in de boven- en benedenlanden 

 invalt. Het aangehaalde door Doornik , dat meermelde vreemden met kleedjes 

 en andere voorwerpen komen, en die waren voor padie verruilen, kan voor 

 de bovenlanden welligt onvoordeelig zijn , daar zij , naar beneden gaande , niet 

 weder goederen van belang ter ruiling kunnen afbrengen. 



N° 156. Van G. F. Meijlan. — Batavia, 11 Mei 1825. Ik heb de concept- 

 resolutie betrekkelijk de Vorstenlanden doorgeloopen 2 ). Naar de wijze, waarop 

 ik de zaken der Vorstenlanden inzie, worden de afschaffing der Tolpoorten 

 en de maatregelen ten aanzien van de Chinezen te nemen , slechts secondaire 

 onderwerpen , en ik vertrouw , dat het beter ware , dat het Gouvernement 

 vooralsnog geene beslissing omtrent dezelve nam of eenige opinie aan den dag 

 lag, tenzij hetzelve geheel afzag van het voornemen om eene radicale herstel- 

 ling in der Vorsten landen daar te stellen. Het groote punt is meester van de 

 politie en van de administratie der Landen te worden ; al het overige zal 

 zonder moeite en van zelf volgen. Dan om dit groote punt te bereiken , moet , 

 naar mijn oordeel, een andere weg ingeslagen worden, dan die welken de 

 onderwerpelijke resolutie nu aanwijst. De heer S. 3 ) kan in den maatregel vol- 

 strekt niet gebruikt worden , zelfs niet om mede te loopen , en elke referte 

 tot de Commissie om nadere consideratiën en . inlichtingen zal alleen kunnen 



') D. w. z. om winst te maken of te behalen. 



2 ) Daar 'n twee maanden later de opstand uitbrak, bleef het stuk in de pen. Eerst in 1830 

 kreeg deze zaak haar beslag. Meijlan's brief is zeer belangrijk, omdat er uit blijkt, dat de 

 opstand geenszins zoo onverwacht kwam , als men dit wel heeft willen voorstellen. De heeren 

 Van der Capellen c. s. speelden met vuur en ze hebben zich ten slotte leelijk gebrand. Verg. 

 mijne Dipanegara bl. 387— 382; ov. 101—103. 



s ) Ik denk, dat de op de vorige bladzijde N° 154 ongeschikt geoordeelde Smissaert van Djocjo 

 bedoeld wordt. 



