N° 176. Van Mr. B. H. A. Besier dd. 16 Januari 1826. 279 



twoo volgende perioden uit een brief door hem aan de kommissie van Super- 

 intendentie 1 ) of liever aan mij geschreven , en die , ik beken het , mijn hart met 

 siddering hebben vervuld. Hier zijn ze: menschen van dien stempel (Bazen in 

 den Constructiewinkel) te hooren op het rapport door den directeur tegen hen 

 ingebragt (bij dit rapport wordt slechts hunne wegjaging gevraagd, meer niet) 

 komt mij voor zeer strijdig te zijn met hetgeen men aan een ambtenaar van den 

 rang en kunde van den Luit. Kol. Narings schuldig is 2 ). (Wee derhalve den 

 subalternen ambtenaar, die nu zijn chef in den weg staat; hem wordt het 

 eenigst middel om zich te verdedigen benomen, en hij wordt om zoo te 

 spreken lijfeigene van dien chef.) 



Het Gouvernement kan, naar mijn begrip , menschen uit deszelfs dienst stellen 

 zonder ze te hooren, wanneer het de overtuiging heeft, dat zij of niet nuttig of 

 zelfs schadelijk zijn (op die overtuiging komt het juist aan; hoe wordt die 

 zonder wederhooren verkregen , en kan dan een chef niet dwalen of door drift 

 vervoerd zijn ?) ; doch nu komt het fraaiste nog : het Gouvernement competeert 

 te dien aanzien het zelfde regt als particuliere personen hebben , die aan het hoofd 

 van groote fabrieken of andere etablissementen slaan. 



Ziedaar de geheele natie gelijk gesteld met deze of gene ruwe stof en 

 wij arme ambtenaren, met den hamer daar het mede geklopt wordt, en die 

 oud of nutteloos geworden zijnde, wordt weggeworpen. Welk een heerlijk 

 vooruitzigt, enz. enz.! God geve, dat mijne bekommering ongegrond zij en u 

 mijn vriend moed en kracht om alle willekeur het hoofd te bieden, en de 

 verdrukten te beschermen. 



N° 176. Soerabaja, 16 Januari 1826. Ik ben nog door de financieele , noch 

 door de honorifieke voordeelen aan deze residentie gehecht, en verruil haar 

 elk oogenblik voor eene andere. Ik verlang echter niet te verhuizen, zoo lang 

 ik mag veronderstellen , dat het Gouvernement met mij te vreden is ; of onze 

 nieuwe heer en gebieder 3 ) dit intusschen is, betwijfel ik eenigzins. Zijn toon 

 in eene correspondentie met hem , ter zake van eenige verschillen met Bonnelle 4 ) 

 en mij, wegens de schutterij en den constructiewinkel, ten opzigte waarvan 

 Bonnelle in mijne regten is getreden, terwijl ik voorts tegen hem en de 

 directie des winkels , de regten der Europeesche ambachtslieden heb voorgestaan , 

 is stroef en snijdend ; en het komt mij voor , dat het esprit de corps hier de 



') Wel te verstaan, van den Gonstructie-ivinlcel. 



2 ) Narings was van 5 Januari 1825 tot 21 April 1826 (toen hij overleed) directeur van den 

 Artillerie-Constructiewinkel te Soerabaja; zie F. H. W. Kuijpers Geschiedenis der Nederlandsche 

 Artillerie enz., deel IV, bl. 315. Er hadden destijds allerlei knoeierijen aan den Constructiewinkel 

 plaats , waaraan zich ook officieren schuldig maakten. 



3 ) Bedoeld wordt de waarnemende landvoogd De Kock. 



4 ) Kolonel Bonnelle te Soerabaja; verg. Louw dl. I bl. 544 vv. 



