VIII VOORREDE. 



verzwijgen dat ik met levendige vreugde deze uitgave van stukken begroet, waar- 

 mede èn het Bataviaasch Genootschap èn de Heer te Mechelen de beoefenaars van 

 't Javaansch op nieuw aan zich verplicht hebben. Aan bet door den laatste tot 

 mij gerichte verzoek om een woord van inleiding bij dezen bundel te voegen heb 

 ik mij daarom niet willen onttrekken. 



De drie stukken die hier worden uitgegeven om later gevolgd te worden door 

 nog drie andere, waarvan de bewerking aan mijn ambtgenoot Vreede is toever- 

 trouwd, komen wat den inhoud betreft overeen met de korte Lakons welke onder 

 den titel van Semar djantur, Djaladara rabi en Alapalapan Surti-kanti de nom- 

 mers 13 — 15 van de bovenvermelde „Drie-en-twintig schetsen" uitmaken. Het 

 eerste stuk heeft hier een anderen naam, Karta-wiyoga , naar den zoon van den 

 vorst der Yaksha's Kuronda-gëni. De rol die deze Kartawiyoga speelt als schaker 

 van prinses Erawati, dochter van Qalya, koning der Madraka's (Monda-raka) is 

 dezelfde als die van Mandradjit, zoon van een Danawa-vorst. Den titel van 

 Semar djantur, Sëmar's goochelarij, heeft de Lakon te danken aan een kluchtig 

 tooneel, waar Sëmar, ten einde voedsel te krijgen voor zijnen heer, den van 

 honger uitgeputten Ardjuna, goocheltoeren verricht, waarvan door de domheid 

 zijner twee zoons en zijne eigen onhandigheid weinig terecht komt. Vermoedelijk 

 heeft dat tooneel den toeschouwers zóó behaagd, dat het gansche stuk gewoonlijk 

 daarnaar genoemd werd. Moeielijker te verklaren is het, waaraan de onbeteeke- 

 nende persoon van den laffen schaker van Erawati het te danken heeft dat het 

 . stuk naar hem genoemd is. 



Wanneer men de uitgewerkte stukken met de kortere Lakons vergelijkt, ziet 

 men dat ondanks het verschil van eenige eigennamen het beloop der handeling 

 hetzelfde is, ook al is hier en daar de volgorde der tooneelen eene andere. Niet- 

 temin kan men uit de verschillen, hoe gering ze ook zijn, veilig opmaken dat 

 de Pakëms welke de Dalang van den Karta- Wiyoga , enz. gevolgd heeft eene 

 andere redactie bevatten dan die wij in de Lakons aantreffen. Taal en stijl dei- 

 uitgewerkte stukken is klaarblijkelijk jonger dan die der Lakons, doch daaruit 

 kan men niets met zekerheid opmaken omtrent den betrekkelijken ouderdom der 

 twee redacties, omdat de nieuwere tint van 't geheel in de Wayangs een gevolg 

 kan wezen van de vrijheden die elke Dalang zich veroorloven mag. Ook hij moet 

 eenigermate met zijn tijd medegaan. Ook de Javaansche maatschappij is aan de 



