VOOIUIEDE. IX 



wet der veranderlijkheid onderworpen , even als de onze, hoewel in minderen graad 

 of althans op andere wijze. Nergens kan men het oude en het nieuwe zoo naief 

 met elkander verbonden zien als juist in de Wayangs. Terwijl ge op het eene 

 oogeublik de goden en halfgoden der Indische mythologie ziet verschijnen, hoort 

 gij op 't andere spreken van „de njai's van gepasporteerde flankeurs"; nu eens 

 verneemt ge de klanken van een strofe uit een of ander Kawigedicht, dan weer 

 hoort ge een minziek maagdelijn en haren uitverkorene spreken in Hollandsch- 

 Maleisch. Ook al wist men niet van elders dat Indiërs en Hollanders invloed op 

 de Javaansche beschaving hebben uitgeoefend, dan zou men het kunnen leeren 

 uit de volgende woordenwisseling tusschen de schoone, maar lichtzinnige Banuwati 

 en den edelmoedigen, maar Don-Juanachtigen Ardjuna, of zooals hij vaak genoemd 

 wordt, Pamade. Op bl. 94 van den bundel leest men hoe Banuwati om den 

 jonkman te lokken hem „werda" toeroept : 



„Pamade, Pamade urdah! sapa itu orang malëm dan sondër-bawak tali-api?" 



Waarop Ardjuna antwoordt : 



»Kakang bok, prin; kita orang patrolli. Itu orang prampuwan tërlalu nakal; 

 malëm malëm kalut(?) di atas tembok nyang tërlalu tinggi; nanti djatuh, mas." 



Het gebruik van Maleische volzinnen moet klaarblijkelijk strekken om aan de 

 teekening van sommige typen eene meer realistische tint te geven. Niet hetzelfde 

 kan men beweren van de verzen uit de Oudjavaansche. gedichten getrokken, de 

 zoogenaamde Suluks, waarvan in deze drie Wayangstukken veel kwistiger gebruik 

 wordt gemaakt dan in de tot nog toe bekende. Verscheidene van die Suluks 

 worden meermalen herhaald, zoodat de voorraad waarover de Dalang te beschikken 

 had zeer beperkt was. De inhoud dier verzen staat niet in 't minste verband 

 met hetgeen in het stuk onmiddellijk volgt; slechts zelden komt er een naam in 

 voor van een persoon die ook in de Wayang eene rol speelt, bijv. Ardjuna. Uit 

 alles is duidelijk dat de Dalang van den inhoud der verzen zoo goed als niets 

 begrijpt en van de maat waarin ze opgesteld zijn slechts zelden het rechte weet. Het 

 is dan ook overbodig te zeggen dat de tekst van die verzen zonder onderscheid 

 veel te wenschen overlaat. 



De meeste dezer Suluks zijn ontleend aan 't Oudjavaansche Bharata-Yuddha ; 

 sommige aan 't Ramayana; een paar zijn er bij, die ik niet kan terecht brengen. 

 Om een denkbeeld te geven hoe die verzen geleden hebben zal ik ter vergelijking 



h 



