esatja, Karakelang Z. 



e ha tja, Kabroeang, N. en W. 



esata, Kabroeang (Midden). 



e sa ra, Karakelang W. 



e sa ha, Kabroeang (hier en daar). 



e sa', Essang, Nanoesa, Miangas. 



Het Sang. heeft e s e' ; verder ken ik geene aequivalenten van dit woord. 

 Behalve de regelmatige dialect-verschillen t. o. van den oorspronkelijken sluiter, 

 vertoont dit woord ook h afwisselend met s in het dialect van Kabroeang. 



Een ander dialectisch verschil is weder de afwisseling van s en tj, welke 

 laatste klank in het dialect van Miangas de s vervangt, bv. maso'ola „hoes- 

 ten" (algem. Tal.), ma so ' o', Nanoesa, matjo'o', Miangas. Deze tj is dus uit 

 de s ontstaan en niet uit de k, zooals de tj van het Kabroeangsch dialect. Dat 

 het dialect van Nanoesa en Miangas de looze lettergreep niet meer handhaaft 

 en zegt ma mor e', soessoso', waar het Tal. der groote eilanden m a mo- 

 re ta, soessosota zegt, is reeds boven vermeld. 



Woordvorm. 



§ 4. Afgezien van deze door hamzah gesloten (half-gesloten) eindlet- 

 tergrepen in het Nanoesa'sch dialect, is het Talaoetsch eene vocalische taal. 

 Het vertoont dus in zijn woordvorm, speciaal in de behandeling der eindletter- 

 grepen, een jonger stadium dan het Sangireesch, dat eene half-vocalische taal 

 is (Sprkk. bl. 30). Het Tontemboansch kent geen andere gesloten lettergrepen 

 dan eindlettergrepen ; de niet-eindsyllaben zijn alle open (Hfdst. Tt. bl. 10.) 

 Dit laatste is ook in het Sangireesch en Talaoetsch het geval ; een medeklin- 

 ker die midden in een woord staat, is steeds beginner der lettergreep waartoe 

 hij behoort. Is zulk een medeklinker geprenasaleerd, dan deelt de nasaal wel 

 aan den voorafgaanden klinker eene minder volkomen uitspraak mede, maar 

 hij sluit toch de voorafgaande lettergreep niet af. Zoo heeft in Tal. tengge 

 de e der lettergreep t e eene minder volkomen uitspraak dan die der lettergreep 

 n g g e, 't geen wordt veroorzaakt door de n g, hoewel deze geen zelfstandig 

 bestaan heeft, maar prenasaleering is van de g. 



In het Talaoetsch nu zijn de eindlettergrepen evenzeer open als de niet- 

 eindsyllaben. Het Sangireesch kent nog hamzah en n g als eindsluiters, zoo ook 

 het Makassaarsch, doch het Talaoetsch spreekt ook deze eindsluiters steeds met 

 een loozen klinker of naslag (een a) uit en maakt ze dus tot looze lettergrepen, 

 zooals de Sang. en Boeg. dit doen door ze uit te spreken met e, het Makas- 

 saarsch met den zelfden klinker als die der voorafgaande lettergreep, het Goron- 



