10 



Mal. bini; leta'a „aarde, grond", Rongkongsch litak, Mandarsch lita; 

 soms ook is zij samengetrokken uit ai, bv. Ie da „been, voet", uit laida, 

 Sang. la e de; mapeta „bitter", vgl. Mal. pait; mate „dood" uit mat ai; 

 ate „lever" uit atai; bale „huis" uit balai; -ne (pron. suff. 3 e pers. e. v.) 

 is ontstaan uit nia, 2 dcn n. v. van sia. 



Van de i is boven gezegd, dat zij soms uit de geaccentueerde ë is ont- 

 staan. Een ander voorbeeld is nog 1 i s o e n g a „rijstblok", Jav. Mal. 1 ë s o e n g. 



De o is in het algemeen niet oorspronkelijk. Soms is zij uit ë ontstaan, 

 zie het bovengenoemde voorbeeld en bohasa, Mal. bëras „gepelde rijst", 

 toga sa „hard, vast", Mal. ter as. Soms is zij uit aoe samengetrokken, bv. 

 in het § 2 genoemde Taloda, uit Talaoeda; i'o „gij", uit i kaoe. 



Dat de o e soms uit ë is ontstaan, is boven met voorbeelden aangetoond. 

 Wellicht is er nog een tusschenstadium o geweest, waaruit dan de o e is 

 voortgekomen. In toewoe „suikerriet", Mal. Jav. tëboe, Soend. tiwoe is 

 de o e uit ë ontstaan, of onmiddellijk, door den invloed der labiaal uitgesproken 

 lettergreep w o e, of uit o, die uit ë is voortgekomen. 



§ 7. Tweeklanken heb ik in de mij ten dienste staande gegevens 

 niet aangetroffen. Waar twee klinkers- op elkaar volgen, maken zij, in de woor- 

 den die mij bekend zijn, steeds twee lettergrepen uit, 't zij dat de eerste den 

 klemtoon heeft, zooals in tooemata „mensch", taiaka (klemtoon op i, 3 

 lettergrepen -\- de looze eindlettergreep) „arm"; tambaoeroengana (klem- 

 toon op roe, 5 lettergr. -4- sluitsyllabe) „scheen"; boei „verwant" (2 lettergr.); 

 tai „drek" (2 lettergr.); naoenga „hart, gemoed", (2 lettergr. -f sluitsyll.); 

 masalainga „ dansen" (4 lettergr. -f sluitlettergr.) ; oemaiana (klemtoon 

 op i, 4 lettergr. + sluitsyllabe). 



§ 8. De medeklinkers zijn : b, d, g (gh), h, k, 1 (/), m, n, p, r (r), s, t, w. 



Omtrent b en w, d en r valt op te merken dat de verhouding tusschen 

 deze klanken paarsgewijze in hoofdzaak dezelfde is als in het Sangireesch, zie 

 Sprkk. bl. 45, 46 : na eene open lettergreep staat w of' r, na eene geslotene 

 staat b of d, niet alleen in hetzelfde woord, maar ook in doorloopencle rede. 

 Boven, in § 6 is reeds gezegd dat na de a die voor e staat b en d blijven; 

 ook waar deze beide klanken worden geprenasaleerd, blijven zij behouden in 

 mb en nd. Verder komen b en d voor aan het begin van een volzin en na 

 eene pauze in den zin; ook als sluiters, dus uitgesproken met a, blijven zij 

 behouden. In alle andere gevallen staat w of r, althans in zuiver Talaoetsche 

 woorden. Dus: bale „huis", dapoerana „haard",; malanaba „zwijgen"; 

 mangiolaba „geeuwen"; oeinida „curcuma"; pap ai da „vleugel": oelida 



