21 



zijn"; tawe web e maitoema, mamawira abe „er zijn geen zwarte (ba- 

 taten), liet zijn allemaal witte" (mawira, Sang. id. „wit"). 



In papoeso „hart'', Sang. pepoeso heeft men een voorbeeld van 

 reduplicatie met den klinker e, al is deze dan in het Talaoetsch ook a gewor- 

 den. Van deze reduplicatie is op bl. 69 der Sang. Sprkk. gezegd dat zij 

 beteekent „gelijkend op wat het grondwoord aanduidt" Papoeso nu heeft 

 tot grondwoord po es o „bloeiwijze van de pisang", zoodat papoeso beteekent 

 „gelijkende op een pisang-bloem", eene geenszins onjuiste omschrijving van 

 het hart. 



Eenige werkwoordstammen worden geredupliceerd, om daaraan eene 

 frequentatieve of eene duratieve beteekenis te geven, vgl. de op bl. 148 der 

 Sang. Sprkk. gegeven voorbeelden uit het Sangireesch. 



De Woordenlijst geeft de volgende voorbeelden: 



doemarisita „staan", st. darisita, geredupliceerd uit disita, vgl. 

 Sang. disi', darisi', doemarisi' „staan". 



toe mate re „liggen", stam tater e, van tere. 



toemataro'o „op den rug liggen", st. t a t a r o ' o, t a r o ' o. 



doemaramanga „op den buik liggen", st. daramanga, damanga. 



Een aantal woorden die met het suffix -ana (§ 44) zijn gevormd, 

 hebben daarbij ook den stam geredupliceerd. Deze reduplicatie heeft duratieve 

 beteekenis. Voorbeelden vindt men bij de bespreking van het suffix -ana, 

 in § 45. 



Verder is de reduplicatie bij de werkwoorden het teeken van den Tegen- 

 woordigen Tijd. Hierover zie men de behandeling der werkwoorden, in § 24,37. 



De vormen papate „dood" en tatoewo „groei, 't groot worden" 

 geven voorbeelden van een geredupliceerden stam van een w. w. dat met 

 -oem- wordt gevormd. In het Sang. duiden zulke vormen aan: de wijze en 

 den tijd waarop de handeling geschiedt x ). De stam pa te wordt met -oem- 

 gevormd, n. 1. mate (verkort uit poe mat e); papate kan dus worden opgevat 

 als „tijd, wijze van sterven". Neemt men papate als een werktuignaam, dan 

 beteekent het „dat waardoor men sterft", in beide gevallen dus: de dood. Het 

 komt mij voor dat de eerste verklaring de juiste is. Zoo ook toewo, toe- 

 moewo „groeien, groot worden", tatoewo „tijd, wijze van groeien, het 

 groeien". 



§ 16. Samenstelling. 



Het is mij niet mogelijk voorbeelden te geven van samenstellingen in 



1) Zie Sang. Sprkk. bl. 67, 68. 



