25 



poe' o elan o e raroepa „de vinger is door mij komen geslagen te worden 

 met een hamer"; manioe'oel o e aloë „slaan met een hout"; pinaworet 

 i Toeanga soe Goeroe „door Mijnheer bevolen te schrijven aan den onder- 

 wijzer"; i a ' o e p i n e r o n T o e a n g a „ik ben geslagen door Mijnheer"; i a ' o e 

 tinoentoengan i Toeang o e Avatoe „Mijnheer heeft met een steen naar 

 mij gegooid"; pinamoret i Maoerana „door M. gebruikt om er mede te 

 schrijven"; pinanta' o e tooemata raleo „gestoken door slechte lieden"; 

 inadang i Maoerana „geknepen door M."; meda inataworetangkoe 

 ntinta „de tafel is door mij bij ongeluk met inkt beschreven"; meda ina- 

 taworetangkoe ngkapoeta „de tafel is door mij bij ongeluk beschreven 

 met krijt" (hier komt van apoeta de oorspronkelijke beginner k weder tevoor- 

 schijn, vgl. Mal. kap o er, terwijl het boven eerstgenoemde voorbeeld o e 

 apoeta heeft) ; mapia, baboeran o e sabona „ genezen, ingesmeerd wor- 

 dende met zeep"; oempisane mbatoe „druk. het met een steen"; aoempi- 

 sa-nan o e wat o e „gedrukt wordend met een steen"; ana'a lariwan oe 

 i n a n g e n e „ het kind zit op schoot bij zijne moeder"; ana'a liriwa ngki- 

 nangene „het kind wordt op schoot gehouden door zijne moeder". In dezen 

 laatsten zin is de k niet te verklaren als oorspronkelijk tot het woord inange 

 „moeder" behoorende. Andere voorbeelden zijn nog: mata ngalo inaloep 

 o e Ramaoe „de zon is ingeslikt door een monster J )"; i'o iapararado 

 nToeanga „gij wordt door Mijnheer gelast te wachten". 



§ 18. Evenals in het Sangireesch, worden een aantal werkwoorden die 

 een direct of indirect voorwerp hebben, niet steeds onmiddellijk met hun voor- 

 werp verbonden. Het voorwerp heeft dikwijls het lidwoord n of oe vóór zich. 

 Wat in zulke gevallen de juiste beteekenis dezer lidwoorden is, valt moeilijk 

 te zeggen. Waarschijnlijk worden zij thans als eene soort van voorzetsels, of 

 Avil men, teekenen van den accusatief gevoeld. Dat zij teekenen zouden zijn van 

 indirecten overgang, dus de volle waarde van voorzetsels zouden hebben, moet 

 worden ontkend. Hier volgen eenige voorbeelden: 



pangoeras o e leda ngkami „ wasch onze voeten". 



papasaira'o ngkoea'e itao e -„gelast hem water te putten". 



Ook in dit laatste voorbeeld, evenals in ngkinangene in § 17 is dek 



1). Ramaoe is in het Tal. de naam van het monster dat de zons- en maansverduisteringen veroor- 

 zaakt, door zon of maan gedeeltelijk in te slikken. De Sangireezen noemen dit monster reeds naga (boejang 

 niëloe' o e naga). In de taal der To Lolaki (afd. Oostkust van Celebes) heet „zonsverduistering" oleo 

 naka'i arimaoe, welk laatste woord zonder twijfel het bekende Mal. woord voor „tijger" is. Het is dus 

 niet gewaagd ook het Tal. ramaoe voor dit Mal. woord te houden. 



