29 . 



een substantief of een pers. voorn, woord en hebben dan de beteekenis: 

 „staande in de betrekking van -- tot degenen die door het bepaalde woord 

 worden aangeduid". De verhouding behoeft niet over en weer gelijk te zijn ; 

 waar zij ongelijk is, wordt door het grondwoord der samenstelling met tara- 

 sleehts de eene helft der onderlinge betrekking aangeduid, maar dit is voldoende 

 om daaruit de andere helft te begrijpen. Voorbeelden : 



iami t ar o e ar i (voor taratoeari) „wij (ouderen) met onze jongere 

 broeders of zusters". 



i mangitooe taria'anga „zij (jongeren) met hunne oudere broeders 

 of zusters". 



i taroea tarana'a „zij beiden, moeder en kind" (woordelijk: zij beiden 

 twee, met het kind er bij geteld). 



tiwatoe ndoea tarana'a „ eene prauw voor één persoon met een 

 kind" (woordelijk: voor twee, samengeteld met het kind). 



In de Toradja'sche talen wordt in deze beteekenis het voorvoegsel t a 1 i- 

 gebruikt, bv. Napoesch taliana "„(moeder of vader) met kind", Parig. ntali- 

 sampesoewoe „broeder-, zusterpaar, gebroeders, gezusters", akoe ntali- 

 ndjamboko ,,ik met mijne vrouw", rodoea ntaliwega „vriendenpaar"; in 

 het Bar. komt tali zelfs als zelfstandig woord voor, met het infix -im-, in 

 de beteekenis: „gepaard, aan paren", bv. motakie ntimali „aan weerszijden 

 armen hebbend", mojokoe ntimali „aan eiken arm een armband dragend", 

 wo'o ntimali „met een kop aan elk der uiteinden" (eene slangensoort), 

 motalibonde „elk aan ééne zijde (der grens) akkeren". Deze vorm tali- 

 van het voorvoegsel komt het meest overeen met t a h i-, t a h o e- van het Sa-, 

 ngireesch, dat op bl. 132 en 133 van de Sprkk. is besproken. De beteekenis 

 van dit tahi-, tahoe- doet niet terstond aan het hier behandelde tara- 

 taha-, taga- denken. Toch is de samenhang niet twijfelachtig, waar men bv. 

 in het Bar. ook vindt taliwanoea „huisheer, huisbewoner, landzaat", eene 

 beteekenis die overeenkomt met eene van t a r a- die thans zal worden bespro- 

 ken, n.1. die van „bewoner van". 



Het woord taranoesa „eiland", Sang. tahanoesa, zal wel oorspron- 

 kelijk „eilander, eilandbewoner" hebben beteekend, vgl. Tag. tagamainila 

 „bewoner van Manila", tagalog (voor taga-alog) „bewoner van 't bene- 

 denland", Tont. tambenang „iemand die graag naar Menado (Wenang) 

 gaat". De stam beteekent reeds „eiland", n.1. in 't Jav., vgl. ook Maleg. noesi 

 en Tal. Nanoesa, benaming eener eilandengroep ten N. O. der Talaoet-eilanden. 



Met t a h a- is samengesteld taha/oanga, in het Tal. de gewone be- 

 naming voor „zee", terwijl het Sang. tagha/oang eene Sas ah ara- (ver- 



