33 



aradamoka ,,de Morgenster" Sang. kadadëmahë, Bent. kara- 

 roema; van denzelfden stam dëmahë {Tal. damoka) liet Sang. ka rë ma- 

 heng „overmorgen". Waarschijnlijk beteekent dëmahë „morgenlicht", vgl. 

 Bar. rem e „zon, licht, dag." 



ar ie, partikel van den Vetatief, Sang. kar ie'. 



apoeringke „omdat" (-ke is een nadrukwijzer), Sang. poehineng, 

 beide van den stam p o e r i n g. 



.arabi „gisteren", Sang. kahëbi, stam rabi, hëbi, Tag., Bis. gabi, 

 enz. „nacht"; het Tont. kaawi'i „gisteren" is van denzelfden stam en heeft 

 ook ka-. De tij daan wijzende beteekenis die ka- hier heeft, komt voort uit 

 de perfectische ; de tijd is afgeloopen, vol, dus verleden. De vertaling is 

 dus „één nacht geleden". Vgl. Hfdst. Tt. bl. 98. Op bl. 143 der Sang. 

 Sprkk. zijn dus de vier eerste voorbeelden verkeerd geplaatst; kahëbi, 

 kadinga', kadëlo en kamageng zijn gevormd met het op bl. 80 — 85 

 behandelde k a-. 



§ 22. Onder de met a samengestelde voorvoegsels is vooral ma'a- 

 merkwaardig. Het bestaat uit ma -(- a ; het Sang. en de overige Filippijn- 

 sche talen hebben maka-. Zie Sang. Sprkk. bl. 113 — 117, Hfdst. Tt. bl. 

 107—113. 



De beteekenis van dit voorvoegsel is in het algemeen : kunnen, kunnen 

 volbrengen, kunnen bereiken wat het grondwoord aanduidt. 



De vorm met m a ' a- vóór den stam heeft, al naar het verband dit 

 aanwijst, de beteekenis van Praesens of van Futurum. Het Praeteritum wordt 

 gevormd door invoeging van -in- na de m, dus mina'a-. Van dezen vorm 

 wordt de voorste lettergreep afgeknot, zoodat er n a ' a- overblijft. 



Van de Passieve vormen worden opgegeven : 



ia'a- (voor iaka-) „kan, zal kunnen worden ge — ". 



ina- (voor kina-) „is, heeft kunnen worden ge — ". 



Vormen met voorgevoegd i'a- (voor ika-) zijn er twee door mij aan- 

 getroffen, beide met ontkenning gebruikt. 



De vormen met a — ana (voor ka — an) en ina — ana (voor kina— 

 an) hebben eveneens potentieele beteekenis, doch daaraan is nog toegevoegd 

 de plaatsaanduidende kracht van -ana, welke de vormen met ia'a- en 

 ina- niet hebben. Zij zijn daarom bij de bespreking van het suffix -a n a 

 behandeld. 



De verschillende nuancen der potentieele beteekenis van nia'a- leert 

 men kennen uit de volgende voorbeelden : 



Verhandelingen, dl. LIX, lo st. 3 



