39 



die het subject laat maken of verrichten en één dat den persoon aanduidt die 

 men de zaak laat maken of verrichten, regeeren deze beide objecten als direct 

 voorwerp in den accusatief, of zij hebben het object dat den persoon aanduidt 

 in den locatief en dat hetwelk de zaak aanduidt in den accusatief. 



De locatief wordt met soe (si) omschreven (zie beneden, § 69): in de 

 vertaling kan hij met een instrumentalis worden weergegeven. 



Deze beide begrippen vloeien hier ineen; immers hetgeen men bij 

 iemand bestelt of laat maken, wordt toch gewoonlijk ook door hem geleverd 

 of uitgevoerd. De laatste constructie is waarschijnlijk de meest gewone. 

 Voorbeelden zijn: papasaira'o ngkoea'e itooe „laat hem water put- 

 ten"; papa'ola' oe wale soe Sina „laat een huis maken bij (door) 

 den Chinees". 



Het zakelijk object heeft in de voorbeelden die mij ten dienste staan 

 steeds het lidwoord o e of n, 't welk hier moet worden opgevat als een voor- 

 zetsel dat het object aanduidt. Vergelijk het boven, in § 18, over het lidwoord 

 gezegde. Dus mapaelegh oe toe /a da „een voorbeeld laten zien", mapa- 

 tarang oe /anggioeta (hetzelfde). 1 ) 



In het Passief wordt het zakelijk object onderwerp en komt het per- 

 soonlijk object steeds in den locatief-instrumentaal te staan. De causatieve 

 werkwoorden moeten dus in het Tal. doorgaans worden opgevat in de beteekenis 

 van facëre-fiëri, dus: bevelen, maken dat gedaan wordt in het. Actief en: 

 bevolen worden dat gedaan wordt in het Passief. Voorbeelden zijn: iapa- 

 woret i Toeanga si'o „ het wordt door Mijnheer bevolen geschreven te 

 worden bij (door) u"; iapapasan i Toeanga si amioe „ het wordt door 

 Mijnheer bevolen gedragen te worden door ulieden"; iapaapid i Toeanga 

 sia'oe „het wordt door Mijnheer bevolen gebracht te worden door mij"; 

 pinapaola' itooe sia'oe „het is door hem bevolen gemaakt te worden bij 

 (door) mij"; pinapaworet i Toeanga soe Goeroe „het is door Mijn- 

 heer laten geschreven worden bij (door) den Onderwijzer"; pinapaola' itooe 

 soe tooemata waine „het is door hem bevolen gedaan te worden door 

 andere menschen". 



Wanneer de causale vorm van een transitief werkwoord alleen met een 

 persoonsobject wordt gebruikt, dus feitelijk als causaal van een intransitief 

 werkwoord, dan wordt in het Tal. veelal de passieve vorm gebruikt en wordt 

 dus het persoonlijk object tot subject. Dus i'o iapaworet i Toeanga 

 „gij wordt door Mijnheer bevolen te schrijven". Werkwoorden die uit den aard 



1) Deze twee zinnen zijn genomen uit een bezweringsformulier, dat beneden in § 71 is medegedeeld. 

 De stijl van dit formulier kenmerkt zich. door parallellsme. 



