60 



Zoo is uit ipamoreta ontstaan iipamoreta „waarmede thans, 

 gewoonlijk geschreven wordt", ta'oe iipamoreta „waarmede door mij ge- 

 schreven wordt ^ thans, gewoonlijk)". De dubbele lettergreep ii klinkt als eene 

 gerekte i en heeft den hoofdtoon, terwijl in ipamoreta de lettergreep m o 

 den klemtoon heeft. 



Deze formatie is waarschijnlijk van jongeren datum, daar hier de redu- 

 plicatie op eenigszins andere wijze is toegepast dan gewoonlijk geschiedt. Men 

 vergelijke de Sangireesche vormen ipangangaJa', ipëdëndiko', ipën da- 

 rik o', ipëbëbera, ipebawera. In het Boeg. vindt men ook i- vormen op 

 dergelijke wijze geredupliceerd, b.v. ininavva „hart, gemoed," geredupliceerd 

 uit inawa. i- nawa, vgl. Mal. Jav. Soend. njawa, Bar. nawa, naa en 

 eveneens in het Bar., b.v. ngojoe napoiinosa „zij hebben den wind steeds 

 tot adem," palekoe koepoiir oemba jal.e „met mijne hand jaag ik aldoor 

 de vliegen weg." 



Ten slotte nog eenige vormen waar i- met de causale en potentieele 

 voorvoegsels is verbonden, n. 1. iapa-, ia'a. Over het Passief der vormen met 

 ma'i- zie boven in § 25. De vormen met iapa- en ia ' a, zijn de Passieven (niet- 

 instrumentaal) van de Actieven met mapa- (causatief) en ma'a- (potentieel). 



iapaworeta „wordt bevolen te schrijven of geschreven te worden," 



ia'apoe'oela „zal kunnen geslagen worden." 



ia'asameta „ zal kunnen gevangen worden. ' ' 



ia'aworeta isindi „ kan hier geschreven worden ?" 



De Praeterita die naar de beteekenis (niet naar den vorm) bij deze 

 Futurum- en Praesensvormen belmoren, zijn gevormd met het infix -in-, dat 

 beneden, in § 40, 41 is besproken. 



§ 37. Het invoegsel =oem=. 



Dit infix komt in het Tal. veelvuldig voor. Het heeft echter een eenigs- 

 zins ander karakter dan het Minahassische -oem-. Terwijl b.v. in het Tont. 

 van nagenoeg ieder w.w. een o e na- vorm wordt gemaakt en deze uitsluitend 



O O o. 



dient om den Toekomenden Tijd van het Actief uit te drukken, heeft oem 

 in het Sang. en Tal. eene veel beperkter functie. Een bepaald (en wel een groot) 

 aantal w.w. stammen wordt met oem- gevormd, een aantal andere niet een 

 prefix en deze vormen staan niet naast elkaar als de verschillende tijdvornien 

 van eenzelfde werkwoord (zooals in het Tont. de oem-, de ma- en de më- 

 vormen, als Futurum, Duratief en Intentionalis), maar als twee verschillende 

 vervoegingen, die hare eigene vormen hebben voor liet Futurum, Praeteritiim 

 en Praesens. Een w.w. welks Actief met -oem- wordt gevormd, heelt slechts 



