71 



den, terwijl het Bisaja het tusschenstadium -inim- vertoont. Zie voor een 

 en ander Hfdst. Tt. bl. 151, 152. 



Het Sang. vormt dus dimangeng, waar het Tal. d i n o e m a- 

 ngana zegt, van d a n g e n g, dangana „de huistrap bestijgen". In den 

 ontkennenden vorm van 't Sang. vinden wij echter niet dinoeinangeng te- 

 rug, maar een vorm d i m 6 d a n g e n g (t a w e r i m ë d a n g e n g), hetwelk 

 naar anolagie van n ë b ë b e r a, nëdëndiko' (ontkenende vorm van het 

 Praeteritum van b e r a, d i k o ') uit d i m a n g e n g is gemaakt. 



Wat op bl. 145 en 150 der Sangireesche Spraakkunst over -i n- is gezegd, 

 worde vervangen door hetgeen hierboven ter verklaring van dit infix is gegeven. 



§ 41. De stammen die in den actieven vorm een prefix hebben dat met m 

 begint, voegen in het Praeteritum na deze m het infix i n in, zoodat men als 

 eerste lettergreep en begin der tweede m i n krijgt. Van dit min is de eerste 

 syllabe m i- afgevallen, zoodat men de n overhoudt en het op het eerste gezicht 

 schijnt dat in het Praeteritum de m tot n wordt. Zoo wordt dus het voorvoeg- 

 sel m a- tot n a- (uit m i n a-), m a p a- wordt n a p a- (uit m i n a p a-), m a ' a 

 wordt n a ' a- (uit mina' a-), m a ' i- wordt n a ' i- (uit mina' i-). In het 

 Sangireesch is het evenzoo ; het bovenstaande is dus ook op de Sangireesche 

 praeteritaalvormen van toepassing. 



Hier volgen eenige voorbeelden van Talaoetsche Praeterita in het Actief : 



namoreta „schreef, heeft geschreven", Fut. in a m o r e t a, stam 

 boreta, 



n a d e a ' a „zocht, heeft gezocht", Fut. m a d e a ' a, st. d e a ' a. 



namasana „droeg, heeft gedragen op den schouder", Fut. m a m a- 

 s a n a, st. p a s a n a. 



nanawoeka „zaaide, heeft gezaaid", Fut. m a n a w o e k a, st. s a- 

 w o e k a. 



namali „kocht, heeft gekocht", Fut. m a m a 1 i, st. b a 1 i. 



nadoronga „vroeg, heeft gevraagd", Fut. m a d o r o n g a, st. d o r o- 

 ng a. 



n a ' a / i „groef, heeft gegraven", Fut. ma'ali, st. a l i. 



namoe'oela „sloeg, heeft geslagen", Fut. m a m o e ' o e 1 a, st. 

 p o e ' o e 1 a. 



Deze praeteritaal-vormen zijn dus afkortingen van m inainor e- 

 t a, mi namasana, minana woeka, mi namali, mi nadoronga, mi- 

 na' a/i, minamoe' ala, gevormd door het infix -in- te voegen in den 

 vorm van het Futurum en daarna afgeknot door het afvallen van de lettergreep m i. 



