92 



Streng verbiedend is i m b a r a n g a „laat vooral niet, dat volstrek 

 niet" en nog strenger is mangkimbaranga „dat nimmer, laat nooit". 

 Uit dezen laatsten vorm en uit liet Sang. koembahang (Sang. Sprkk. bl. 

 184) blijkt dat imbaranga staat voor kimbarang. Wat in de Sprkk. 

 t. a. p. over de afleiding van koembahang is te vinden, is, indien het 

 juist is, natuurlijk ook van toepassing op Tal. imbaranga, mangki- 

 mbaranga. 



Deze beide vetatieve partikels worden niet gevolgd door den Imperatief, 

 maar door het Futurum, zooals blijkt uit de volgende voorbeelden : 



Mang kimbarang i ' o p i a' d o e a t a waine „gij moogt nimmer an- 

 dere goden hebben". 



Mangkimbarang i'o manago ngkaran oe Mawoe Roeata- 

 n o e taghoenane „gij moogt nimmer den naam des Heeren Uws Gods 

 ijdellijk noemen. 



Mangkimbarang i'o ma ma te „gij zult nimmer dooden". 



Mangkimbarang i'o s o e m a n d a g a „gij zult nimmer echtbreken' ' . 



Mangkimbarang i'o mana'o „gij zult nimmer stelen". 



Mangkimbarang i'o maniala wahia soe tooemata waine 

 „gij zult nimmer valsche getuigenis geven tegen anderen". 



Mangkimbarang i'o noem erna n saranapa n tooemata 

 waine „gij zult nimmer iets begeeren van anderen". 



§ 56. Als Imperatief geeft de Hr. Talens ook op mampanga/apa, met 

 de beteekenins „haal steeds", dus een duratieve vorm. Geheel overeenkomstig 

 daarmee is de meervoudsvorm der Sangireesehe werkwoorden, bv. mëmpa- 

 ngala' (Fut.), nëmpangala' (Praet.), mëmpa 'nga/a' (voor mëm pa- 

 ri gang a/a', Praes.) Zie over deze vormen bl. 110-112 der Sang. Sprkk. 



Het is niet gemakkelijk deze vormen te verklaren. Dat zij van den 

 naamwoordelijken vorm (het nomen verbale) van het w. w. als secundairen 

 stam zijn afgeleid, valt terstond in het oog. Daar het nomen verbale ook als 

 Inrperatief optreedt, valt het gebruik dat het Talaoetsch van dezen vorm maakt 

 gemakkelijker te verklaren, dan dat hetwelk bet Sangireesch er van maakt. 

 Men kan n.1. mampanga/apa beschouwen als een Conjunctief-vorm, afge- 

 leid van den Imperatief (het nomen verbale) pangal a p a. Het Bareé, eeuc 

 Toradja'sche taal, vormt zijnen Conjunctief van het nomen verbale, dat tevens 

 als intransitieve Imperatief optreedt, bv. van den stam k o n i (eten), p a- 

 ti g k o n i „ eet, doe uw maal", k o e p a n g k o n i „ dat ik ete", naast k o n i „ eet bet", 

 koekoni „ik eet het". In dien zin opgevat, zou mampanga/apa te verta- 



