94 



reta „ik heb reeds bevolen te schrijven"; i'o woeate nadea'a? „hebt 

 gij al gezocht?" Ook woorden als arabi „gisteren" kunnen dienen om het 

 Praeteritum aan te duiden, gelijk van zelf spreekt, bv. arabi i a ' o e 

 namoreta „gisteren heb ik geschreven". Doch het Futurum gebruikt met 

 partikels die eene praeteritale beteekenis hebben, is weer te geven met onze 

 Voorwaardelijke wijs, bv. arabi ia'oe mamoreta „gisteren zou ik 

 gaan schrijven". 



Het Praesens kenmerkt zich door reduplicatie van den stam. Partikels 

 die den Tegenwoordigen Tijd nog nader bepalen, vind ik niet opgegeven. Zoo 

 beteekent dus : ia'oe mammoreta „ik ben thans aan het schrijven, ik 

 schrijf", isasoso'oe „thans breng ik het af, ga ik er mee afwaarts", i s a - 

 sale „er wordt (thans) langs het strand gegaan", ilalage „thans wordt er 

 om gelachen". De veranderingen die de geredupliceerde vorm ondergaat, zijn 

 reeds boven, in § 24, 37 besproken. 



§ 58. Eenige werkwoorden die van de tot nu toe besprokene vor- 

 mingen afwijken, zijn de volgende : 



m a n d o e m a ''o e p a „omvatten met de armen", gevormd van een 

 secundairen stam doema'oepa, een o e m - vorm van d a ' o e p a, waarvan 

 o. a. is gevormd mara'oepa „omhelzen". Waarschijnlijk wil men met den 

 vorm mandoema'oepa uitdrukken „meten met de doema'oepa (het- 

 geen omsluit, omvademt, wellicht de naam voor een vadem in 't rond)". Voor- 

 beelden van soortgelijke vormen in 't Sang. zie Sprkk. bl. 201. 



Van denzelfden stam d a ' o e p a komt de vorm oemaira'oepa, 

 Fut., oe'aira'oepa, Praes. (Durat) „de armen op de borst gekruist hebben". 

 In dezen vorm trekt de aandacht de i die onmiddellijk vóór den stam staat. 

 Deze i komt eveneens voor in den vorm oe'aimba/oeda „de handen op 

 den rug hebbende". Men zou den eersten vorm, gelet op de beteekenis van 

 d a ' o e p a (omhelzen, omvatten, omvademen), kunnen vertalen met „zich zelf 

 omvattende". Van den stam ba/oeda is mij de beteekenis niet bekend. Op de 

 beteekenis van oemaira'oepa, lettende, is men geneigd deze i gelijk te 

 stellen met de reflexieve i, die op bl. 212 der Hfdst. Tt. is behandeld, bv. in 

 het Tont. mapainganga' „zich gek houden" (woordel. »zich gek maken"), 

 waarin i met „zich" is vertaald. Dit i is echter op bl. 213 vergeleken met 

 het Sang. si-', (Sprkk. bl. 112). Of dit in het Tal. bestaat, weet ik niet, 

 maar het is niet waarschijnlijk dat het dan den vorm i zou hebben en dus 

 meer op het Tont. gelijken dan op het Sang. Juister is het misschien die i 

 gelijk te stellen met de i van de Sasahara-vornien, die op bl. 201 der Sang. 



