110 



„Allerlei" is a/awo'oe ghati, woordelijk „veelheid van soort". 



Naast apa in algemeenen zin, in de beteekenis „dat ding", wordt voor 

 personen gebruikt bet onbepaalde voornaamwoord anoe, dat in bet Sang. en 

 Tal. ook als lidwoord-genitiefaanduider optreedt en voorts in tal van Indone- 

 sische talen als betrekkelijk, vragend of onbepaald voornaamwoord voorkomt, 

 om iemand of iets aan te duiden welks naam men niet kan of wil noemen. 

 Voorbeelden zijn: agira'a oede apa o „geef eens hier dat ding"; i 

 anoengke, na o eng itooe maatika „die dinges is streng van karakter"; 

 si anoengke itooe maatika „voor dinges is hij streng". 



Soms wordt i anoe uitgebreid tot i anoe tangina, bv. pina- 

 n g o e n s a n d a r a n i a n o e tangina „ waartegen is geleund, door hen, door 

 die lieden". Uit deze vertaling zou men opmaken dat i anoe tangina eene 

 meervoudige beteekenis heeft. Ter verklaring van dit tangina kan ik slechts 

 wijzen op het Sangireesche lidwoord teng, zie Sprkk. bl. 283, 284. Aldaar is 

 ook genoemd teng anoe „dat ding, die dingen", gezegd van iets dat men 

 niet kan of wil noemen. 



Anoe met daaraan gehecht bezittelijk voornaamwoord beteekent „ding 

 van, bezitting, eigendom van", bv. anoe'oe „ding van mij, iets van mij, het 

 mijne, van mij"; anoene „van hem". 



§ 69. Voorzetsels. 



Van de voorzetsels in het Tal. is s o e het meest gebruikte. Bij de 

 eigennamen en de daarmee gelijkstaande naamwoorden die van het lidwoord i 

 zijn voorzien, wordt dit s o e met de i tot s i, 't welk niet uit s o e i kan zijn 

 ontstaan. S o e is dus samengetrokken uit sa of s e en o e, het lidwoord der 

 woorden die in den genitief staan. Zie boven § 61 en Sang. Sprkk. bl. 277. 



In de eerste plaats is soe plaatsaanduidend, dus te vertalen met ons 

 „te", bv. soe wa/e'oe „te mijnen huize"; soe Rainisa „te Rainis"; soe 

 ane „op het zand"; soe ra/ana „op den weg"; soe wowone „op den 

 berg"; soe wawolane „in het dal"; soe taha/oanga „op zee, in zee, 

 ter zee". 



Met soe is samengesteld soeapa „waar, waarheen?", bv. i'o manoe 

 soe apa? „waarheen gaat gij?" Voor „gaan" is hier de oem- vorm gebruikt 

 van anoe, het onbep. voornaamwoord, dat een werkwoord vormt met onbe- 

 paalde beteekenis, zooals bv. ons „waar moet je heen?" 



Verder wordt dit soe uitgebreid door de toevoeging van plaatsaandui- 

 dende zelfst. naamwoorden, zooals a /o en ga „ruimte onder iets", da /o e ma 

 „binnengedeelte", doso', dosota „bovengedeelte", bowo „bovenvlak", 



