117 



van de Encyclopaedie van Ned. Indië (II, 510 b). 



Van dit ba/aghana nu is afgeleid mama/aghana, dat in dezen 

 tekst als zelfst. naamwoord is gebruikt en de beteekenis moet hebben van „zich 

 in de verte bevinden, zoo ver verwijderd zijn als verre familie''. 



maboea „te beginnen met"; de stam van dit woord is boea, dat 

 boven, in § 57 en 09 is besproken als voorzetsel en als partikel ter aanduiding 

 van het Praeteritum. 



tatedoewe is afgeleid van tate „niet meer'', dat weder tot stam heeft 

 de ontkenningspartikel ta „niet". Hierachter is eerst de nadrukwijzer te ge- 

 komen en daarna een element doe, dat te ontleden is in d en o e. Immers 

 waar het Sangireesch zegt tawe' oe sengkataoe „niemand", daar zegt het 

 Talaoetsch tawedoe en verder piadoe sangkatooe „iemand", piadoe 

 ipapoeloenoe „iets dat door u wordt begeerd". In deze vormen is dus o e 

 het betrekkelijk voornaamwoord. Wat nu de d in tawed o e, piad o e, tated 

 o e beduidt, weet ik niet te zeggen ; waarschijnlijk is het een enclitisch toe- 

 voegsel, dat de kracht van nadrukwijzer heeft. 



as oen ge „koude", st. soenge, ma so enge „koud, koel". Dit begrip 

 is in de Indon. talen gelijkwaardig met dat van „gezondheid, welstand". Het 

 parallelle ataghoe/andima heeft eveneens beide beteekenissen. Dit woord 

 heeft tot stam landima, Sang. 1 end ing; ma/andima, Sang. mara/e- 

 nding „koud". Het nomen instr. la/andima beteekent „verkoelingsmiddel, 

 geneesmiddel" en is de benaming van eene korte, dikke grassoort, gebruikt om 

 het warme hoofd te verkoelen. Over taghoe — zie § 20. 



lembone „wat meer is, vooral", van lembo, Sang. id., Bis. labaoe, 

 met het pron. suff. 3e pers. e. v. „ne; een voorbeeld van het gebruik in 't 

 Sang. vindt men Sang. Teksten XL, bl. 283 (Bijdr. K. I. 5, IX, 163); i ka- 

 rn en e, manga Webato, lembone kat e i Toean Datoe „gij Rijksraden, 

 vooral (te meer, in de eerste plaats) Mijnhoer de Koning". 



oen toen ga „ geluk, voorspoed", uit het Mal. oeutoeng. Het paral- 

 lelle asomaka is de nominale vorm van het adjectief ma somaka „gelukkig, 

 voorspoedig", stam somaka (dial. somata, s oma tja, somara), Tontemb. 

 som ar „gift van den buit, op de jacht of op de vischvangst verkregen, aan 

 iemand die er om vraagt en die daardoor den jager of visscher goed gezind 

 wordt, hetwelk tevens werkt als voorspoed voor een volgenden jacht- of visch- 

 tocht". Een heilwensen is: 



i'o maoentoenga, m asomaka, masoenge, mataghoe/andima 

 „wees gij gelukkig, voorspoedig, gezond, welvarend". 



soe a/oë n aio „den geheelen dag lang"; daar aloë in parallelisme 



