16 



1. ba Ie matanggaka (Sang. ba /e m a r a n g e') = een hoog huis. 



2. b a / e i n d i, tanggane santanni'a (Sang. ba/e ini e, range'e 



s ë n t ë n n i') = de hoogte van dit huis in 10 vadem. 



3. iai! x ) ba/e atanggaka! (Sang. i a i ! k a i w a / e k a r a n g e' !) wat 



een hoog huis! 



Mawoe Roeata mata/antoepa; ta/antoeme tawe-s- 

 s i r i n g e (Sang. Mawoe Roeata e mata/ëutoe' ; ta/ëntoe'e 

 t a w e' s i h i n g e) God is liefderijk; Zijne liefde is weergaloos. 



Ata/a n toep a, Mawoe Roeata mangngampoenga si 

 ite taoemata waradosa (Sang. Kata/ëntoe', MawoeRoeata e, 

 ma'ngampoeng si kit e' taoemata waradosa) = Hoe liefderijk 

 is God, dat Hij ons zondigen menschen vergiffenis schenkt. 



Zoo is ma/oanga = wijd ; a / o a n g a = hoa wijd ! en 1 o a n g e = 

 wijdte (Sang. resp. ma/oang, ka/oang, loange). 



Van daleo (Sang. d a / a k i') bestaan er slechts twee vormen : 

 taoemata ra/eo (Sang. taoemata r a / a k i ') = een slecht mensch. 

 taoemata indi tawe-d-da/eone, manarane mammapapia 



a b b i (Sang. taoemata ini tawe' da/aki' e, kakanoa'e 



raëngkai m a p a p i a k ë ' b i ') = bij dezen man is geen kwaad ; 



al zijne daden zijn goed. 

 taoemataa ra/eo (Sang. taoematakara/ak i')= wat een slecht mensch ! 



Doch de derde vorm wordt ook nog anders gebruikt, als 't ware nomi- 

 naal gemaakt naar ons begrip : atanggak-oe aloë oede (of ata- 

 nggake aloë oede) na'oma otonge sa/a ta iasasilo (Sang . 

 karange' oe (of ka range' e) kaloe ene, haki'oe poesoenge 

 sa/a ta ikasasilo) = de graad of mate van hoogheid van dien boom 

 is zoo (zóó hoog is die boom), dat men den top haast niet ziet. 



Ata/antoep-oe M. R. (ofata/antoepe M. R.) s o e r o e n i a, 

 na'oma enz. (Sang. Kata/ëntoe' oe (of kata/ëntoe' e) M. R. soe 

 doen ia e, haki'oe enz.) Alzóó is de mate van Gods liefderijkheid jegens 

 de wereld, dat enz. 



Men dient echter wel zich het onderscheid in te denken tusschen de 

 begrippen : 



/alake = de breedte er van, en 

 alalake = de mate van breedheid er van ; 

 sallake = de grootte ervan, en 

 a 6 a 1 1 a k e = de mate van grootheid ervan ; 



1) Dezen uitroep hoort men in het Talaoetsche alleen te Moronge, 



