20 



ia'aworeta = kan geschreven worden. 



iaworeta = zal kunnen geschreven worden. 



inaworeta = is kunnen geschreven worden, kon geschreven worden. 



In deze vormen ligt opgesloten een kannen, een vermogen, een toe- 

 stand, die in den persoon zelf', die 't doet of' in de zaak, die 't ondergaat, 

 gelegen zijn. 



Om aan te duiden, dat voor iemand of iets de gelegenheid en de mid- 

 delen bestaan, om een handeling te verrichten of' die te ondergaan, wordt het 

 praefix pa na in a a enz. voorgevoegd en gebruik gemaakt van den intensieven 

 stam b. v. i'o ma'apamoret oe pena oede? = kunt ge met die pen 

 schrijven ? ore toea! ewe'e toeri'oe ia'apamoretawore' ba- 

 hewa = ja mijnheer, maar slechts groot schrift kan men er mee schrijven; 

 tanginna ia'a tawe naapamoreta, ana pena'oe napaddi = 

 straks heb ik niet kunnen schrijven, want mijn pen is stuk; tappena 

 waine inapamoret oe tanna? was er dan geen andere pen, waarmee 

 ge hadt kunnen schrijven? 



Dit -pa- ingelascht tusschen a-en-a n a enz. heeft een andere plaats- 

 aanduidende kracht dan a — [--ana enz. alleen ; doch hierover later bij ana. 



Van de op blz. 35 genoemde Sang. w. w. m a k a s i 1 o enz en de Tal. 

 maanaoenga, maasilo en m a a i 1 a / a, wordt gezegd, dat ma ka 

 (m a a) daar de kracht heeft om aan te duiden, dat de verrichting eenigen tijd 

 wordt volgehouden. Dit is niet vol te houden, daar in deze woorden 't moge- 

 lijk zijn en (of) de onopzettelijkheid der handeling op den voorgrond staan. 

 B. v. ia'oe naddaringaka lai, ewe'e ta naatingika = S. ia' 

 dimaringihë' lai, k a i tawe n a k a r i n g i h ë' = ik heb ook wel 

 geluisterd, maar 't was me niet mogelijk het te hooren. 



ia'a pina'elega soe apana, moro naasilo si tooe = ik 

 ging naar 't strand, plotseling kreeg ik hem te zien (S. ia' n a k o a' so/ong 

 a p e n g, kute'oe sëngkianoe nakasilo si s i e). 



ia'a nanimboeawe, ewe'e tawe naasimboea = ia'na- 

 ngimboe woeë, kai tawe nakaimboe = ik heb er wel aan geroken, 

 maar rook er niets aan. 



Ma'awoeli staat zeker voor maboe/i (Sang. m i w o e / e) = ver- 

 geten ; mawoeli = verloren gaan. In het voorbeeld m a ' a a d i o ' a en 

 ma'anisa'a vermoed ik een a te veel in 't eerste woord en zou willen 

 lezen : ma'adio'a en ma'anisa'a= wordt kleiner en krimpt in ; ani- 

 s a ' a (en niet n i s a ' a) = klein van stuk door onvoordeeligen groei (Sang. 

 k i ii s i h ë'). 



