XII 
komt van de boorden van de Drakenrivier. Van de enkele Hakka-, Hoklo- en 
Canton-Chineezen, die hier en daar, voornamelijk als werklieden, zich hebben 
neergezet, gewagen wij hier niet: — zij behooren niet in Foehkjen te huis, 
spreken geheel andere talen, hebben andere zeden en gewoonten en worden 
zelfs door hunne eigene rasgenooten op Java als vreemdelingen beschouwd. 
Zij zijn dan ook op dit eiland — Batavia wellicht uitgezonderd — volstrekt 
nog niet iheemsch. 
Hetgeen hier omtrent het vaderland der Java-Chineezen in het kort 
werd aangestipt zal wel voldoende wezen om een overzicht te verschaffen 
van het terrein, waarvan dit werk een gedeelte van de zeden en gewoonten 
beschrijft. Het eenige wat ons nu nog te doen staat is, een enkel woord 
van toelichting te geven omtrent de schrijfwijze der Chineesche woorden, 
die hier en daar in dit werk zijn ingelascht. 
Zooveel mogelijk is daarbij de conventioneele waarde, die de letters 
in het Nederduitsch bezitten, in het oog gehouden. Doch om de korte e en 
o aan het einde van een woord weer te geven, hebben wij er als kenteeken 
een w achtergevoegd, die echter volstrekt niet mag uitgesproken worden : 
bijv. few, spreek uit als het Fransche fais, en mow als den eersten klank in 
morren, 
De medeklinkers hebben mede dezelfde waarde als in het Nederlandsch, 
hehalve de g, die de harde Fransche, Duitsche of Engeische letter ver- 
tegenwoordigt. Onze g kennen de Chineezen niet. Men wachte zich verder 
ph te verwarren met f,‚ een klank die in de taal van Emoy volstrekt niet 
bestaat, maar spreke de h achter iederen medeklinker steeds uit als een scherpe 
aspiratie. Eindelijk geve men aan ng de waarde die zij bijv. in ons woord 
engel heeft. 
Een h, aan het einde van een woord geplaatst, is stom maar maakt 
de uitspraak kort en afgesneden, zooals de Sagnjan of Wignjan in het Ja- 
vaansch. Een kleine m,n of ng, boven aan het einde van een woord geplaatst, 
vertegenwoordigt een scherpen neusklank, die de plaatsvervanger is van een 
dier werkelijke neusletters, waarop het woord thans nog in letterkundigen 
stijl uitgaat of oudtijds eindigde. Zoo staat bijv. Ad” vdurven” voor hdam; 
pr” vveranderen’” voor pijèn; tsioers mletterkundig opstel” voor 4stong, enz. 
Zulk een kleine neusletter wijst dus op een sterk proces van afslijting, dat in 
de gesproken taal van Emoy in hooge mate zijn invloed gelden doet. 
Tonen zijn een allergewichtigst element in alle Chineesche tongvallen, 
en niet het minst in de spreektaal van Emoy. Ons hier echter in te laten 
nt A tn 
