ER PE 
was onder de volkeren die het Joodsche land omringden, en zóóveel indruk op 
de Israëlieten maakte, dat zij den wetgever waarschuwend deed uitroepen: „Dat 
„gij ook uwe oogen niet opheft naar den hemel, en aanziet de zon, en de maan, en 
„de sterren, des hemels gansche heir; en wordt aangedreven dat gij u voor die buigt 
wen hen dient.” (*) Hij had zijn volk te verdedigen tegen de verleiding van het 
indrukwekkende schouwspel der Natuur, en te waarschuwen tegen het voorbeeld van 
alle de volkeren van Azië,— en toch, niettegenstaande al die voorzorg: de onweer- 
staanbare kracht van het voorbeeld dreef de Joden telkens wederom naar de voeten 
van de zinnebeeldige voorstellineen en de altaren: der Natuur. Zóó groot is haar 
macht op den mensch, en zóózeer hadden de metaphysische leerstellingen en bovenna- 
tuurlijke godsbesrippen moeite om den indruk te vernietigen, voortgebracht door 
hetgeen de mensch door middel van zijne zintuigen waar kan nemen! 
Vooral bloeide de eeredienst des Hemels, van Uranus, sterk bij de Grieken. 
Bezaaid met sterren en bewoond door zon en maan, die groote werkkrachten def 
Natuur waarin leven, groei en voortbrengine zijn gezeteld, omhult hij Moeder-Aarde, 
en is met haar vereenigd door een vruchtbaar huwelijk, waaraan planten, menschen 
en dieren hun ontstaan te danken hebben. Bevrucht door haren echtgenoot, die zijn 
verkwikkenden regen in haar boezem strooit; die door zijne regelmatiee bewegingen de 
jaargetijden en dag en nacht regelt en haar aldus elk jaar nieuwe vruchtbaarheid en 
groeikracht toebedeelt, is die Aarde de moeder van al wat leeft em bestaat in 
haren schoot. Uranus en Gea, de vader en moeder der Natuur, zij staan 
in hunne hoedanigheid van opperste Natuurkrachten aan het hoofd der Grieksche 
godenwereld, evenals zij aan het hoofd van alle voortbrenging en leven staan. Als 
zoodanig werden zij ook vereerd en lang als éénige godheden aangebeden door de 
Phoeniciërs, en opgenomen in de geschiedenis van dit volk als de stamhouders van 
het vorstenhuis; de Grieken en Romeinen plaatsten hen aan het hoofd der familie der 
Goden; de Atlanten, de Cretenzers, de Kelten hadden hun Hemel- en Aardegod, en de 
Scandanaviërs hun Bur, wiens zoon Furtur gehuwd was met de aarde (°). Nog heden 
ten dage wordt het mysterieuse huwelijk van Uranus en Gea door de Imdiërs vereerd 
onder het zinnebeeld van den Lingam: den Phallus en de Cteïs der heiligdommen 
van Pleusis (%; de oude Persen beklommen hooge bergen om aan den Hemel te 
offeren (£), en kan het bij dat al verwondering wekken dat diezelfde verheerlijking 
des Heelals, die eenis natuurlijke eeredienst voor het gewone verstand van den mensch, 
die zoo afhankelijk is van alle invloeden der Natuur: —- kan het ons verwonde- 
ren dat die vereerine, evermin als bij alle bekende volkeren der oudheid, zich bij de 
Chineezen zoeken laat ? 
(*) Deuteron. ÌV, 19. 
(&) Daupvis, „Origine de tous les Cultes”, Livre II, chap. 2, bladz. 132—135. 
(Op. cit, bladz. 127. 
(5) Herodotus, in Clio, cap. 131. 

