
ed 
Laat ons trachten of wij deze verdichtselen door vergelijking met cosmologische 
legenden van andere volken kunnen verklaren, en nagaan of men er den ouden dienst 
der Natuur in kan terugvinden. 
In den Keizer Tsing Teh, den zuiveren, den onbevlekten weldoener, herkent 
men dadelijk de Zon, dien grootsten beheerscher der Natuur, die alom zijne weldaden 
ten toon spreidt, zonder welke geen leven, geen plantengroei mogelijk is. De Zon 
voert in den volsten zin des woords absolute heerschappij over den Hemel, dat land 
„van het licht, de schoonheid en de vreugde” waarover Tsing Teh heerschte, en is „de 
gelouterde, de zuivere, de onbevlekte” bij uitnemendheid, in het huwelijk verbonden met 
de Maan, die schoone koningin des Hemels. Dit symbolisch huwelijk vinden wij ook 
terug in de mythologie der oude Egyptenaren. Osiris, de Zonnegod, vereenigde zich 
m de lente met Isis, en strooide in haar het zaad der vruchtbaarheid uit, hetwelk 
in dat jaargetijde de hernieuwde krachtige plantengroei in het leven roept, en de 
gansche Natuur op nieuw doet geboren worden. In Egypte werd dat natuurverschijn- 
_ sel vereerd onder het symbool van het lente-eveningspunt, Taurus, voorgesteld 
door den os Apis (*°); in China echter onder dat van de bezielende hemelkracht, den 
Thi"-kong zelven, die het kind, de vrucht is van het huwelijk tusschen Zon en 
Maan, aan wie zij het grootste gedeelte van hare macht ontleent. Het is die Hemel, 
die groote weldoener der wereld, die zijn schoonste en liefelijkste weldaden ten toon 
spreidt in het voorjaar, wanneer zijn glorie in haar jongelingstijd verkeert, eu Aij de 
bezittingen van het land, de fondsen van de schatkamer des Heelals over de menschheid 
_ witdeelt. En niet lang daarna, in den zomer, als hij zijn toppunt van kracht, zijne 
mannejaren, en dus het glanspunt van zijn alles bezielende macht over de wereld 
bereikt: in één woord, als hij op den troon zit en zich in de groene Natuur in 
_ alle glorie vertoont: dan begint hij evenals Tsing Teh ‘s zoon, tot het besef te 
ORL han 
komen van de wankelbaarheid en onstandvastigheid des levens — want meer en meer 
verliest hij zijn overwegenden invloed over de aarde en treedt de voortbrengende 
kracht op den achtergrond. Ten laatste trekt hij zich geheel en al terug naar dat 
land van het zonnelicht bij uitstek (*7), het Zuiden, doch om van daar telken jare 
weder terug te keeren, en zijn volk in het noordelijk halfrond te bezoeken en geluk- 
kig te maken.... Is het dus wel mogelijk in de Taoistische legende van den Parel- 
keizer iets anders te zien dan de geschiedenis van dien jaarlijkschen kringloop der 
Opperste Hemelkracht, haar geboorte in de lente, heerschappij in den zomer en 
(°°) Dupuis, „Origine des Cultes” Livre II, chap. 2, pag. 370. 
(°°) Phoe-Ming, waarheen, volgens bovenstaande legende, de Parelkeizer zich terug trekt, 
beteekent „het algemeene licht, de universeele helderheid.” Want het karakter ii is samengesteld 
uit EI gelijkelijk, en H zon, en wil dus zeggen: gelijkelijk door de zon verlicht, als bij een 
bedekte zon die geen schaduw geeft: van daar het idée van universeel, algemeen. (Zie het woorden- 
_ boek van Keizer Khanghi). Het is duidelijk dat met Phoe-Ming het warme, tropische Zuiden wordt 
bedoeld. 
