
— MM — 
van hoogere wezens, Bödhisattva (*7) geheeten, die door wijsheid en deugd zich boven 
het menschelijke Be weten te verheffen; een klasse die nog niet de Nirvana is 
binnengetreden , alwaar volkomen losmaking bestaat van al het stoffelijke en dus ook 
van al wat menschelijk is; een klasse, in het kort, die tusschen de Boeddha's en 






















de wereld instaat en haar bovennatuurlijke macht sj O tot het goed van den 
mensch : — doch een hooger wezen, dat volkomen ons begrip van God teruggeeft, 
vindt men er niet. Iedereen kan den toestand van Bödhisattva en van Boeddha 
bereiken, doch slechts door eigen daden en werken , en geene genade heeft derhalve reden 
van bestaan: bovendien, wie zal genade verleenen daar waar geene Godheid is die 
absoluut de wereld beheerscht, en van wien men haar kan af bidden? 
Doch het zoogenaamde Noordelijk Boeddhisme deed deze leer ontaarden en 
vervormde de Boeddha's en de Bôdhisattva's tot goden en godinnen, met functiën 
en eigenschappen zooals thans den Taoistischen godheden worden toegekend. En de 
Chinees van den huidigen dag vertrouwt op hen als wij op God, en zoekt zijn heil, 
bescherming en redding in hunnen schoot. Doch vooraf dienen wij, tot goed begrip 
der zaak, hier eene korte toelichting in te lasschen aangaande die verdeeling van het 
Boeddhisme in een zuidelijken en een noordelijken tak, uit welken laatsten , den meer 
Mörbasterden, de Godin der Genade ontsproten is. 
Het Boeddhisme van Nepal, Tibet, Mongolië en China, met dat van Corea 
Japan hetwelk uit de tweede hand, en wel uit China, daarheen is overgebracht, 
zettingen uit die taal. Anders is het echter gesteld met het Boeddhisme van Birma, 
Siam en Ceylon, het zoogenaamd Boeddhisme van het Zuiden. Dit bezit zijne heilige 
boeken in de Pali-taal, welke van later dagteekening is en als het ware kan worden 
beschouwd als eene dochter van het Sanskrit. Beide takken zijn echter ontsproten 
wt een en denzelfden stam: uit het eerste oorspronkelijke Boeddhisme, maar hunne 
ontwikkeling biedt zeer groote punten van verscheidenheid aan. Terwijl de zuidelijke 
ak veel reiner de eerste leerstellingen heeft bewaard en zich sterk heeft vastgehouden 
an de zuiver Hindoesche tradities omtrent cosmogonie en fabelleer, heeft zijn broeder, 
et Boeddhisme van het Noorden, zich ontwikkeld, of zoo men wil ontaard , tot eene 
ekte die het uiterste gewicht hecht aan ceremoniën en plechtigheden van allerlei aard, 
Daarbij is die tak beladen met goden en godinnen, die door het volk 
vorden geloofd inderdaad te bestaan, aangezien zij in de heilige boeken zijn te vinden. 
Wij hebben hier dus met twee verschillende scholen te doen, die wel is waar op 
aa giondslagen zijn opg SCN maar zich desniettemin sterk onderscheiden 

